De man van 300 miljard?

kade rechteroever

Het investeringsplan van 300 miljard euro dat Commissievoorzittter Jean-Claude Juncker morgen voorstelt, bevat geen vers geld. Een Europees hefboomfonds van 20 miljard euro om risico-investeringen te stimuleren, put uit bestaande reserves. Het Europees Parlement reageert alvast kritisch.

Driehonderd miljard euro om investeringen in groei en werk in de EU aan te moedigen. Dat beloofde Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker bij zijn aantreden in juli. Morgen, woensdag, krijgen de EP-leden in Straatsburg de primeur van zijn plan. Toch lekten gisteren al krachtlijnen uit. Centraal staat de oprichting van een investeringsfonds van zo'n 20 miljard euro bij de Europese Investeringsbank (EIB), dat private of overheidsinvesteringen moet stimuleren in grootschalige projecten "die de concurrentiekracht van de economie versterken". Alle lidstaten worden om projectvoorstellen gevraagd.

Het zou absurd zijn om nu geld te recycleren. Als we niets of te weinig doen zal de EU verder wegzakken in recessie
Kathleen Van Brempt, europarlementslid S&D

Het fonds dient als garantie, om aanvankelijke verliezen op zich te nemen of onderliggende schulden te dekken. Zo kan het volgens de experts van de Commissie een hefboom worden voor 300 miljard aan publieke en private investeringen - over een periode van drie jaar. Opvallend is dat er geen vers geld naar het fonds vloeit, maar samengesteld wordt met bestaande middelen van de Europese begroting en reserves van de Europese Investeringsbank, die zelf ook geen nieuwe kapitaalverhoging krijgt.

Onheilspellende berichten

Het plan van Juncker botst in het Europees Parlement nu al op kritiek bij de coalitiepartners van zijn eigen conservatieve EVP. In hun investeringsvoorstellen zetten de socialistische S&D en de liberale ALDE immers in op veel grotere investeringen, ook met vers publiek of privaat geld als hefboom.

Europarlementslid Kathleen Van Brempt (S&D): "We wachten Junckers plan af maar horen nu al onheilspellende berichten. Voor ons is het echt belangrijk dat er als hefboom vers geld komt. Het zou absurd zijn om nu geld te recycleren. Als we niets of te weinig doen zal de EU verder wegzakken in recessie. Ik voorspel nog lange onderhandelingen tussen de Commissie en het Parlement, en met de Raad. Juncker weet dat hij maar de steun van de S&D-fractie krijgt in ruil voor gegarandeerde investeringen."

Van Brempt gelooft niet dat 20 miljard euro kan volstaan als hefboom voor 300 miljard euro investeringen. "Ik geloof niet in de sprookjes van zulke vermenigvuldigingen. Wij zijn de eersten om projecten te steunen waar er weinig overheidsgeld voor nodig is, zoals investeringen in energie-efficiëntie van woningen die een snel terugverdieneffect hebben. Maar we moeten ook realistisch zijn. Voor grote infrastructuurwerken van energie- en transportvoorzieningen zal er veel meer overheidsgeld nodig zijn."

De sociaaldemocraten stellen zelf een 'shocktherapie' voor, met een investeringsfonds van 400 miljard euro waarbij de lidstaten in zes jaar tijd 100 miljard euro en de private sector 300 miljard euro in investeren. Het geld van de lidstaten zou uitgesloten moeten worden van de berekening van de publieke schuld en het begrotingstekort. De private sector zou door zijn investeringen nog eens 100 miljard euro private investeringen genereren.

Volgens Van Brempt is het voor de S&D ook belangrijk dat het geld naar duurzame projecten gaat. Zo heeft ze kritiek op de 'lijstjes' die Europese regio's traditioneel indienen bij de EU. Alleen al Vlaanderen diende bij de EU al 28 investeringsprojecten in ter waarde van 24 miljard euro, met op kop de Antwerpse Oosterweelverbinding. "Dat moet niet met Europees geld gebeuren. We moeten radicaal kiezen voor investeringen in duurzame projecten. Het bouwen van wegen is achterhaald. Vlaanderen zou beter geld vragen om iedereen energie-efficiënt te maken", zegt Van Brempt. "Bovendien moet het geld vooral gaan naar de arme Europese regio's, die de voorbije jaren het hardst leden onder de crisis."

Ook in vergelijking met het plan van de ALDE-fractie van Guy Verhofstadt (Open Vld) weegt Junckers investeringsvoorstel te licht. Volgens de liberalen zou een investeringsfonds in de schoot van de EIB geen 300 maar 700 miljard euro moeten genereren, of evenveel als de geschatte investeringskloof van de eurozone.

"Er kan volgens ons geld worden opgehaald door de uitgifte van future bonds ('toekomstobligaties') met een vast rendement, waarop private investeerders nul procent belastingen zouden moeten betalen", zegt een ALDE-bron. "Het geld kan dan gebruikt worden voor investeringen in trans-Europese digitale en energieverbindingen, wat dan wel gepaard moet gaan met het openen van de interne markt voor de beschermde sectoren die lidstaten nu afschermen."

Bom onder eurozone

De liberalen staan wel sceptisch tegen het uitschrijven van publiek investeringsgeld uit de begrotingen, zoals de sociaaldemocraten voorstellen. "We vrezen dat je dan weer een bom legt onder de eurozone omdat beleggers van een muntunie duidelijke regels verwachten, geen uitzonderingen."

Over de staat van de Europese begrotingen horen we vandaag meer. De Commissie presenteert haar jaarlijkse groei-analyse. Ook de landenrapporten worden deze week bekendgemaakt. Frankrijk blijft Europa's zorgenkind maar onderhandelt over uitstel om zijn begrotingsdoelstellingen te halen.

MAARTEN RABAEY
De Morgen 25-11-2014
http://www.demorgen.be/dmselect/de-man-van-300-miljard-a2131410/

Tags: