Op weg naar een partij van 't Stad

Volgens Rudy Collier zal Lange Wapper bruggen tussen Antwerpen en Brussel opblazen. Rudy Collier is hoofdredacteur van De Morgen Magazine en Antwerpenaar.

De Antwerpse Open Vld-schepen Ludo Van Campenhout keert zich af van de Lange Wapper. Daarmee wijkt hij af van het partijstandpunt. "Partijgrenzen, zo bewijst het Lange Wapperdossier, worden in Antwerpen steeds meer weggevaagd", schrijft Rudy Collier.

De Antwerpse liberale schepen Ludo van Campenhout is buiten de Antwerpse grenzen geen grote bekendheid. Maar in Antwerpen speelt hij een cruciale rol. Zijn duidelijke njet tegen de Lange Wapper is meer dan enkel de outing van een man die zijn geweten volgt. Hij volgt ook Patrick Janssens (sp.a) op een weg die niet anders kan dan uitmonden in een grote Stadspartij tegen de volgende gemeenteraadsverkiezingen in 2012.

Op politiek vlak zal niks nog zijn wat het is geweest in de Scheldestad. Wat ook de uitslag van het referendum zal zijn, nu al kan worden voorspeld dat er binnen de heersende meerderheid flink wat bruggen definitief opgeblazen zullen zijn. Patrick Janssens slaagde als burgemeester vrij snel waar voorgangers hadden gefaald: de ploeg op één lijn krijgen, zorgen dat er effectief bestuurd werd en ondertussen de stad verfraaien. Wat dat laatste betreft, is dat op sommige plaatsen met meer succes dan op andere gebeurd. Het plein rond het nieuwe Justitiepaleis is een architecturale ramp en een voorbeeld dat megalomanie niet altijd loont, terwijl het onlangs geopende Park Spoor Noord niet zomaar een schitterend park is: de ontwerpers zijn er ook in geslaagd een drietal (achtergestelde) wijken met elkaar te verbinden.

Het ging al bij al behoorlijk goed in Antwerpen. Tot nu. Dat zal ook Patrick Janssens beseffen en het is duidelijk dat met zijn stevig gekruid interview in De Morgen rond de Lange Wapper het uitroken is begonnen. Wie is mee en wie is tegen? Niet enkel tegen of voor de brug, maar ook voor of tegen de burgemeester. Open Vld'er Ludo Van Campenhout heeft de boodschap begrepen en legt zijn keuze nu duidelijk op tafel. Van Campenhout, een cafézoon uit Merksem en ooit nog de "Blauwe Geschelpte" gedoopt, houdt uiteraard zijn kiezerspubliek in de gaten. Daar is niks mis mee. Van Campenhout moest in het verleden behoorlijk wat strijd leveren om zelfs in Merksem overeind te blijven binnen de Open Vld, maar behaalde uiteindelijk een fraai verkiezingsresultaat. Dat hij nu expliciet de kaart trekt van Deurne en Merksem is niet verwonderlijk.

Achtergestelde gebieden
Sinds de fusie zijn vooral deze twee grote ex-gemeenten wat achtergesteld geweest. De eigen identiteit van een machtig politiek bastion als Deurne is weg en de frustratie is daar nog steeds voelbaar. Merksem en Deurne zijn geen kleine entiteiten: ze zijn samen goed voor 110.000 inwoners, bijna een vierde van de hele stad dus. Deze al achtergestelde gebieden worden zwaar getroffen door het huidige tracé van de Lange Wapper. Uitgerekend rond deze gebieden weigert de BAM klaarheid te scheppen. Het is niet voor niets dat Patrick Janssens eiste dat de al dan niet bestaande nieuwe plannen van de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM) rond het Sportpaleis op tafel komen ¿ waarom gebeurt dat trouwens niet? Van Campenhout kon daar niet naast kijken. Maar er is meer: Van Campenhout begon zijn politieke carrière bij de liberale havenschepen Leo Delwaide. Het was uitgerekend die Delwaide die al lang geleden en als eerste zijn afkeer ventileerde voor het Lange Wapperproject. 't Eilandje, dat eveneens onder het viaduct zal komen te liggen, was hem immers dierbaar, en dat geldt ook voor Van Campenhout. Het heeft lang geduurd en velen twijfelden, maar momenteel is de metamorfose van deze waterwijk zeer zichtbaar en niet meer te stoppen. 't Eilandje zal uitgroeien tot de meest prestigieuze wijk van de stad. Van Campenhout zal daar een grote verdienste in hebben.

Nu de teerlingen door Van Campenhout zijn geworpen, zullen ze steeds sneller gaan rollen. Naar verluidt werden al eerder officieuze gesprekken gevoerd over het opstarten van een Stadspartij, maar het bleef bij aftasten. Voor Patrick Janssens zelf zijn er weinig obstakels. Binnen de Antwerpse geledingen van de eigen partij heeft hij alle steun, daarbuiten wacht hem slechts Siberische koude. Het is een publiek geheim dat Janssens niet op dezelfde lijn zit als Caroline Gennez, en zeker niet als Steve Stevaert, de man die nu achter de schermen de touwtjes weer in handen heeft bij sp.a. De sp.a heeft Janssens meer nodig dan omgekeerd.

Binnen de Antwerpse Open Vld is het sterven of doodgaan. Dirk van Mechelen brak zijn nek over de Lange Wapper, niemand begrijpt trouwens erg goed hoe zo'n verstandig man voor dit dossier zijn kop op het slagersblok heeft gelegd. Voor het overige zijn het enkel wat kuikens zonder kop bij de Antwerpse Open Vld. Voor de CD&V is zo'n Stadspartij een meer dan vergiftigd aanbod. Ze kunnen daar nooit aan mee doen. De Antwerpse CD&V worstelt nu al met het imago dat ze gewoonweg vanuit Brussel worden aangestuurd, en dat ligt nú niet goed in Antwerpen en zal ook in 2012 niet goed liggen.

Zelfs de huidige, best bekwame cultuurschepen Philip Heylen rijdt zichzelf nu buiten koers door openlijk de Brusselse lijn aan te houden. Zwijgen ware in zijn geval verstandiger geweest. De Antwerpse groenen zouden gek zijn ¿ maar misschien zijn ze dat wel ¿ om in zo'n beweging niet mee op te gaan, al was het maar om eendrachtig te kunnen opboksen tegen de nieuwe uitdager, Bart De Wever. Al heeft die nog een lange weg af te leggen aan de Schelde. Wie hem bezig ziet en hoort over typisch Antwerpse onderwerpen, waaronder De Lange Wapper, voelt zijn ongemak. Antwerpen plakt niet op De Wever. Er zijn thema's waar De Wever zich als een (vette) vis in het water voelt, het thema Stad behoort daar (nog) niet toe. Hij raakt momenteel niet verder dan zich telkens weer persoonlijk tegen Patrick Janssens te keren.

Het is voor of tegen de stad
Maar het belangrijkste is dat zo'n Stadspartij voor de nodige nieuwe politieke dynamiek kan zorgen in de stad, buiten en boven de partijgrenzen heen. Partijgrenzen die, zo bewijst het Lange Wapperdossier, steeds meer worden weggevaagd. Het is voor of tegen de stad, dat is wat telt. Als De Lange Wapper zal worden weggestemd, dan zal het op de eerste plaats niet zijn vanwege wel of geen "brug". Wel omdat de Antwerpenaar niet anders kan dan zijn reputatie waarmaken van dwarsligger. Vooral de steeds duidelijkere arrogantie van de macht en het geld ¿ achter de BAM staat de ware belanghebbende, het bouwconsortium Noriant ¿ en de Brusselse betutteling stoten de Antwerpenaar tegen de borst. Het platste Antwerps spreekt men in Merksem. Ook dat heeft volksjongen Van Campenhout goed begrepen.
Rudy Collier
de Morgen 02-10-09