Raad van State in de tegenaanval

kade rechteroever

Als de overheid klachten heeft over de werking van de Raad van State moet ze zelf de regels aanpassen, vindt Marie-Rose Bracke, voorzitter van de Raad. Ze staat open voor aanpassingen, er loopt zelfs overleg met minister-president Peeters en minister van Justitie De Clerck, ‘maar het kan zeker niet de bedoeling zijn om de inspraak van het individu te schrappen’.

 

'We kunnen alleen de wet toepassen'

Ruimere rol voor Raad van State

De Raad van State vraagt meer mogelijkheden om tijdig te kunnen ingrijpen als de regels niet zijn gevolgd. Ook Vlaams minister-president Kris Peeters en minister van Justitie Stefaan De Clerck vragen dit.

'We hebben geen andere keuze.' Voorzitter Marie-Rose Bracke van de Raad van State, het rechtscollege dat overheidsbeslissingen kan vernietigen als die in strijd zijn met de hogere regels, kaatst de bal terug na de kritiek vanuit de politiek op de vernietiging van de bouwvergunning voor de tramlijn Deurne-Wijnegem.

Bracke is wel voorstander van meer mogelijkheden voor de Raad van State om in te grijpen, maar kan niet anders dan vaststellen dat die er vandaag niet zijn. 'Volgens de huidige regels kunnen we het algemeen en het individueel belang niet afwegen, of kunnen we er geen rekening mee houden dat een project al gedeeltelijk is uitgevoerd. We kunnen alleen de wet toepassen en besluiten vernietigen. Als de politiek een andere rol wil voor de Raad van State, moet ze ook de wetgeving op de Raad van State wijzigen.'

Bestuurlijke lus

De discussie loopt al even. Zowel Vlaams minister-president Kris Peeters (CD&V) als minister van Justitie Stefaan De Clerck (CD&V) hebben al contact gehad met Bracke over het functioneren van de Raad van State, maar een afgewerkt voorstel is er nog niet. Ze verwijzen wel naar het Grondwettelijk Hof en het Hof van Cassatie dat die mogelijkheid wel hebben.

Zowel Peeters, De Clerck als Bracke zelf zijn nochtans voorstander van een ruimere rol voor de Raad van State. De Raad zou dan mogen melden dat iets fout is gelopen. Dat 'injunctierecht' geeft hem de ruimte om de overheid de kans te geven dat recht te zetten voor hij een eindoordeel velt.

Bracke verwijst ook naar wat in Nederland de 'bestuurlijke lus' heet, een mogelijkheid om de gebreken in een besluit te herstellen, in plaats van het gehele besluit direct te vernietigen.

De Clerck is bereid om op korte termijn de Raad van State meer beoordelingsruimte te geven, maar wijst er ook op dat in de huidige regelgeving al mogelijkheden bestaan om het algemeen belang te vrijwaren. Hij en Kris Peeters wijzen op het artikel 14ter van de wet op de Raad van State. Dat laat al toe genuanceerd te oordelen. 'Maar naar mijn gevoel hebben de overheden die mogelijkheid niet vaak ingeroepen en als het werd ingeroepen, is de Raad van State er niet vaak op ingegaan', zegt De Clerck. Kris Peeters heeft voor het onderwerp ruimtelijke ordening cijfers opgevraagd.

Voorzitter Bracke vindt niet dat de vernietiging van de bouwvergunning voor de tramlijn in Deurne op louter vormfouten steunt. 'Wat is vormelijk? Een milieueffectenrapport (MER) dient om de gevolgen na te gaan van een project op de omgeving, het milieu en de omwonenden. Dat is toch inhoudelijk.'

Ze ontkent ook dat de Raad van State consequent dwarsligt. De Raad vernietigt ongeveer 22 procent van de ruimtelijke uitvoeringsplannen, waarvan de helft slechts gedeeltelijk. 'In de meerderheid van de gevallen is er dus geen probleem.' Voor bouwvergunningen is intussen ook de Raad van Vergunningsbetwistingen opgericht die een deel van het werk van de Raad van State overneemt.Peeters erkent dat sinds het vorige gesprek dat hij had met Bracke, in 2009, de achterstand van de Raad geslonken is.

Bracke staat open voor aanpassingen, 'maar zonder onze objectiviteit te verliezen. Het kan niet de bedoeling zijn om de inspraak van het individu te schrappen. Als er een kerncentrale naast je deur wordt gepland, moet je daar toch iets over te zeggen hebben.'

Wim Winckelmans , Guy Tegenbos
De Standaard 10-05-2011
http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=4G39UL8K

Tags: