Raad van State verwerpt klacht tegen Oosterweel

VRT :

De klacht werd ingediend door de eigenaar van restaurant Het Pomphuis, dat op het Eilandje ligt in Antwerpen. Volgens die klacht zou de coördinator van het milieueffectenrapport (MER) niet onafhankelijk zijn geweest. De Raad van State oordeelt nu dat de klacht ongegrond is. Dat is verrassend, want ze gaat daarmee in tegen het advies van haar eigen auditeur.

De uitspraak is goed nieuws voor de Vlaamse regering. Doordat de klacht is afgewezen kunnen de verschillende werkgroepen doorwerken aan een alternatief voor het BAM-tracé, dat werd weggestemd door de Antwerpenaren in een volksraadpleging. Als de klacht ontvankelijk was verklaard, zou dat een vertraging van enkele jaren hebben betekend voor het Oosterweeldossier.

http://www.deredactie.be/cm/vrtnieuws/mediatheek/programmas/2.9127/2.9128/1.713952

VRT 10/02/2010

Verdere bespreking op Radio 1 : http://internetradio.vrt.be/radiospeler/v2_prod/wmp.html?qsbrand=11&qsODfile=/media/audio/r1vand1oosterweel100210

Radio 1 10/02/2010

GVA :

De Raad van State heeft de klacht van de uitbater van het Pomphuis tegen de Oosterweelverbinding verworpen. In principe kan de Vlaamse overheid per direct starten met de bouw van de derde Scheldeoeververbinding met Lange Wapper. Maar of dat ook gebeurt is onwaarschijnlijk, want op 18 oktober sprak een groot deel van de Antwerpenaren zich in een volksraadpleging uit tegen de Lange Wapper.

Het Pomphuis, een restaurant op het Eilandje vlak naast het BAM-tracé voor de Oosterweelverbinding, leidde al in 2006 een klacht in. Die werd in kort geding afgewezen. Nu werd de zaak ten gronde behandeld.

De uitbater van het Pomphuis haalde in zijn klacht aan dat het milieueffectenrapport (MER) voor de oeververbinding niet onafhankelijk is gebeurd. Dat de Raad van State deze versie niet volgt is enigszins verrassend. Hiermee gaat de Raad van State in tegen het advies van de eigen auditeur.

Als de Raad van State het advies gevolgd zou hebben, dan werd het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) geschorst en moest de Vlaamse overheid terug naar af met de hele administratieve procedure.

Lees hier het volledige arrest : http://assets.rug.be/img_art/site/images/F81F88C3-596D-46E0-9083-FEEC24362126.doc

GVA - 10/02/2010

De Morgen :

De Raad van State heeft een klacht van een Antwerpse restauranthouder tegen de Oosterweelverbinding verworpen. Daardoor loopt het dossier geen verdere vertraging op en kan de Vlaamse regering voortzoeken naar een alternatief voor de weggestemde Lange Wapper.

De klacht werd ingediend door de eigenaar van restaurant Het Pomphuis, dat op het Eilandje ligt in Antwerpen. Volgens die klacht zou de coördinator van het milieueffectenrapport (MER) niet onafhankelijk zijn geweest. De Raad van State oordeelt nu dat de klacht ongegrond is. Dat is verrassend, want ze gaat daarmee in tegen het advies van haar eigen auditeur.

Weggestemd
De afwijzing van het beroep is goed nieuws voor de Vlaamse regering. Doordat de klacht is afgewezen, kunnen de verschillende werkgroepen doorwerken aan een alternatief voor het BAM-tracé, dat werd weggestemd door de Antwerpenaren in een volksraadpleging. Als de klacht ontvankelijk was verklaard, zou dat een vertraging van enkele jaren hebben betekend voor het Oosterweeldossier.

Vlaams minister-president Kris Peeters wil de uitspraak niet bestempelen als een "overwinning". "We moeten hier niet spreken in termen van winnaars en verliezers. Wat belangrijk is, is dat iedereen wint bij een goede oplossing en dat we binnen de Vlaamse regering die goede oplossing vinden."

Geen excuses meer
"Niets staat een snelle oplossing voor de mobiliteitsproblematiek in de Antwerpse regio in de weg," vindt Annick De Ridder, Vlaams parlementslid voor Open Vld. Volgens De Ridder gebruikte de Vlaamse regering de procedure bij de Raad van State als excuus om te verbergen dat het dossier volledig stillag door onenigheid binnen de meerderheid. "Nu is er echter geen enkele reden meer om het dossier nog langer te blokkeren," stelt ze.

Geen bananenrepuliek
Oppositiepartij Groen! roept de Vlaamse regering op om rekening te houden met de referendumuitslag van 18 oktober. "We leven niet in een bananenrepubliek, de stem van de bevolking kan niet genegeerd worden", vindt senator en Antwerps gemeenteraadslid Freya Piryns. "De uitspraak van het referendum is van veel groter belang dan een uitspraak van de Raad van State", meent Vlaams parlementslid Dirk Peeters. "De Vlaamse regering mag deze uitspraak zeker niet beschouwen als een vrijbrief om nu voor de pinnen te komen met een Lange Wapper Light, waarbij enkel wat gemorreld wordt aan de op- en afritten ter hoogte van het Sportpaleis." Oppositiepartij Groen! roept de Vlaamse regering op om rekening te houden met de referendumuitslag van 18 oktober. "We leven niet in een bananenrepubliek, de stem van de bevolking kan niet genegeerd worden", vindt senator en Antwerps gemeenteraadslid Freya Piryns. "De uitspraak van het referendum is van veel groter belang dan een uitspraak van de Raad van State", meent Vlaams parlementslid Dirk Peeters. "De Vlaamse regering mag deze uitspraak zeker niet beschouwen als een vrijbrief om nu voor de pinnen te komen met een Lange Wapper Light, waarbij enkel wat gemorreld wordt aan de op- en afritten ter hoogte van het Sportpaleis."

Knack: Annulatieberoep tegen Oosterweel verworpen
De Raad van State heeft de klacht verworpen van restaurant Het Pomphuis tegen het tracé voor de Oosterweelverbinding. Het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) blijft overeind.

De auditeur van de RvS had geadviseerd om het uitvoeringsplan voor de Oosterweelverbinding te schorsen, maar de raad zelf ging daar niet op in, zo bleek woensdag.Mocht dat wel gebeurd zijn, had de Vlaamse regering het GRUP moeten schorsen en helemaal opnieuw moeten beginnen met de administratieve procedure voor de Oosterweelverbinding. Dat zou jaren vertraging hebben betekend. Dat in de veronderstelling dat ze er zou komen. Het tracé werd op 18 oktober immers verworpen door de Antwerpse bevolking tijdens een referendum.

Sindsdien zoekt de Vlaamse regering naar een oplossing voor het dossier. Daarvoor werden het ministerieel comité Duurzame Antwerpse Mobiliteit (DAM) en verschillende werkgroepen opgericht.

Het Pomphuis op het Eilandje, dat vlak naast het tracé met de Lange Wapperbrug zou komen te liggen, had in 2006 een klacht ingediend tegen de Oosterweelverbinding.

De Tijd:  Raad van State schiet Oosterweel niet af

De Raad van State heeft het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (grup) voor de bouw van de fameuze 'Oosterweelverbinding' in Antwerpen niet vernietigd. De Vlaamse regering had hiervoor gevreesd omdat de auditeur eerder wel de vernietiging had geadviseerd. Een jarenlange vertraging van het infrastructuurproject is nu afgewend.
De zaak was aangespannen door het restaurant Het Pomphuis op het Eilandje dat in de schaduw dreigt te komen van de Lange Wapper-dubbelsdeksbrug, het paradepaardje van de Oosterweelverbinding die de Antwerpse ring moet rond maken.

Het Pomphuis had aangevoegd dat er sprake was van belangenvermenging bij het opstellen van het milieu-effecten-rapport (MER). De auditeur had hem daarin gevolgd. Maar de Raad van State verwerpt de klacht nu.

De lange procedure voor het opstellen van het ruimtelijk uitvoeringsplan hoeft dus niet te worden overgedaan. Dat had minstens drie jaar vertraging opgeleverd.

Referendum
De regering zoekt nu voort hoe ze de Antwerpse mobiliteitsknoop zal ontwarren. Daarvoor zijn zeven werkgroepen aan de slag die werden opgericht nadat het geplande tracé voor de Oosterweelverbinding - inclusief de Lange Wapper - werd verworpen in een referendum.

De Tijd 10/02/2010

http://www.tijd.be/nieuws/binnenland/Raad_van_State_schiet_Oosterweel_niet_af.8295448-438.art 

Rechter wekt Lange Wapper tot leven

Antwerpen De Raad van State heeft een klacht van een Antwerpse restauranthouder verworpen tegen de Oosterweelverbinding. Daarmee is voor de Vlaamse regering een belangrijke hindernis genomen voor de bouw van de Lange Wapper-brug.

Door deze beslissing loopt het dossier geen verdere vertraging op en kan de Vlaamse regering verder op zoek naar een alternatief voor de brug, die eind vorig jaar in een referendum weggestemd werd. De klacht kwam van een restauranteigenaar, wiens zaak pal onder de Lange Wapper zou komen te liggen. Volgens de uitbater van Het Pomphuis kwam het noodzakelijke milieueffectenrapport (MER) niet objectief tot stand. De Raad oordeelde dat echter niet bewezen. Dat mag een kleine verrassing heten, want daarmee gaat de Raad in tegen het advies van haar eigen auditeur.
Als de klacht wel ontvankelijk zou zijn verklaard, dan had het dossier nog jaren kunnen aanslepen. Door de huidige beslissing kan de Vlaamse regering werk maken van het zoeken naar alternatieven.
Vlaams minister-president Kris Peeters (CD&V) is voorzichtig positief. Hij wil de uitspraak niet bestempelen als een «overwinning». «We moeten hier niet spreken in termen van winnaars en verliezers. Wat belangrijk is, is dat iedereen wint bij een goede oplossing en dat we binnen de Vlaamse regering die goede oplossing vinden», aldus Peeters.
Antwerps burgemeester Patrick Janssens (sp.a) verwacht dat deze beslissing een stroomversnelling kan betekenen. «Er werd gewacht op dit arrest», zei hij. «Het is wel nog te vroeg om al beslissingen te nemen, maar alle opties blijven open.»
Ook voor oppositiepartij Open Vld is dit arrest een goede zaak. «Niets staat een oplossing voor het mobiliteitsprobleem voor Antwerpen nog in de weg», zegt Annick De Ridder. Volgens De Ridder heeft de Vlaamse regering zich veel te lang achter dit dossier verstopt achter deze procedure bij de Raad van State. e_SRitn
Metro 11-02-10
http://www.metrotime.be/digipaperArticlenl.html?storyId=29612268

ATV :

ATV - 10/02/2010

Knack:

Overijling wreekt zich

Sinds het Oosterweeldebacle is de maat vol. Infrastructuurwerken nemen een eeuwigheid in beslag en dat moet veranderen. Maar ligt het alleen aan de ingewikkelde procedures? 'Het bestuur gaat eerst te snel, om daarna te verzanden in besluiteloosheid', zegt expert ruimtelijke planning Tom Coppens.

Het Antwerpse referendum dat in oktober vorig jaar uitmondde in de afwijzing van de Oosterweelverbinding met de Lange Wapperbrug, was de druppel die de emmer deed overlopen. 'Vlaanderen is een land van inspraak en procedures. We kunnen nauwelijks bewegen, uit vrees voor een juridische blokkering. Onze regelzucht is echt problematisch', zei Vlaams minister-president Kris Peeters (CD&V) in De Morgen . Hij gaf daarmee lucht aan de frustratie omdat grote infrastructuurprojecten - een nieuwe weg, een industrieterrein, de ontwikkeling van een stadsdeel - enorm veel tijd kosten. Ruwe ramingen hebben het over een 'doorlooptijd' van 5 tot 10 jaar voor kleinere projecten. Voor grootschalige en ingrijpende projecten is dat 20 jaar en langer.

De realisatie van dergelijke projecten in Vlaanderen is geen sinecure. De ruimtelijke versnippering is groot (in Vlaanderen is al een kwart van de ruimte bebouwd, tegen- over 15 procent in Nederland). Het bewustzijn over milieu en leefkwaliteit is gegroeid. En de besluitvorming is een langgerekt hindernissenparcours. Bijkomend probleem is dat milieu en ruimtelijke ordening Vlaamse bevoegdheden zijn, terwijl de federale overheid verantwoordelijk is voor de wetgeving over onteigeningen en voor de Raad van State, die maandelijks 40 à 60 verzoeken binnenkrijgt om een ruimtelijk plan te schorsen of te vernietigen.

Het tergend trage projecttempo werkt de politiek op de heupen. De ingewikkelde procedures moeten sneller, zo luidt het. Daarbij is het kennelijk alle hens aan dek, want intussen werken twee commissies aan voorstellen. Die moeten er begin maart zijn. De Vlaamse regering heeft een commissie Investeringsprojecten onder leiding van de Antwerpse gouverneur Cathy Berx geïnstalleerd om een twintigtal dossiers tegen het licht te houden. In het Vlaams Parlement organiseert een commissie 'Versnelling maatschappelijk belangrijke investeringsprojecten' hoorzittingen met ambtenaren, academici, vertegenwoordigers van lokale besturen, de Raad van State en andere deskundigen.

Een eerste bevinding van beide commissies is dat de politiek en de overheid in de voorbereidende fase van een project kostbare steken laten vallen. Er worden veel te weinig inspanningen geleverd om alle belanghebbende partijen (bestuurders, ambtenaren, bevolking enzovoort) actief te betrekken en zo te komen tot een gedeelde consensus over de zin van een project en de voorwaarden van de uitvoering. Die ruime participatie neemt weliswaar tijd in beslag, maar rendeert nadien.

'Veel projecten worden te eenzijdig en top-down als een infrastructuurproject gepresenteerd, terwijl ze raakvlakken hebben met bijvoorbeeld stadsontwikkeling of de relatie tussen mobiliteit en een regio', zegt Tom Coppens, die de nieuwe voorzitter van de Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning wordt. 'De doelstelling moet zijn dat de globale doorlooptijd van een project korter wordt en niet dat de procedures versneld worden, want dat helpt weinig. Procedures de helft korter maken levert een totale tijdwinst van amper 5 procent op. Een milieueffectenrapport (MER) en een ruimtelijk uitvoeringsplan zouden wel gelijktijdig kunnen worden gemaakt. Zo kan een MER ook dienen als arbitrage-instrument om diverse alternatieven tegen elkaar af te wegen. Gebeurt dat niet, dan volgt op een later moment de polarisering tussen voor en tegen, en krijg je onoplosbare situaties. Eerst een tracé vastleggen en dat daarna met een MER proberen te rechtvaardigen, kost alleen maar geld en tijd. Dat is in het Oosterweeldossier bewezen.'

Dat een degelijke projectvoorbereiding cruciaal is, weten ze in het buitenland al langer. Ook op andere vlakken wordt geprobeerd om sneller te gaan. Duitsland, dat na de hereniging in 1989 veel grote infrastructuurwerken startte, vermijdt dat daarvoor tientallen vergunningen nodig zijn en werkt met één gestroomlijnde procedure en één uitvoeringsbesluit. De wet voor dit Planfeststellungsverfahren telt overigens maar 7 artikelen.

In Nederland wordt werk gemaakt van het rapport 'Sneller en beter' van de commissie-Elverding om de gemiddelde projectduur van 10 à 15 jaar te halveren. 'De hoofdoorzaak voor die duur en de stopzetting van projecten ligt binnen het bestuur zelf. Het heeft vaak geen rechte rug', zegt Chris Backes, professor administratief en bestuursrecht aan de Universiteit Maastricht. Het ontbreken van heldere en gedragen keuzes in het begin, doet volgens de commissie-Elverding de overheid bij kritiek aarzelen. Daardoor moet veel werk worden overgedaan en duren het overleg en de besluitvorming te lang.

'Het probleem is niet dat bestuurders niet durven te beslissen over een infrastructuurproject. Ze lopen in het begin echter te hard van stapel', aldus Tom Coppens. 'Er wordt vlug een ontwerp gemaakt en men wil vol gas vooruit. Maar dan komt er tegenkanting en verzandt het opzet in besluiteloosheid. Voor de Oosterweelverbinding bijvoorbeeld werd in 2000 al het tracé bepaald. Daarna wilde men niet meer op die keuze terugkomen, uit vrees de steun van de Vlaamse overheid kwijt te raken. Die aanpak heeft zich tegen de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM) gekeerd. En nu weet men het niet meer: doorgaan omdat er al zoveel kosten gemaakt zijn, of het geweer van schouder veranderen omdat er in Antwerpen geen draagvlak is voor het BAM-plan?'

Een snellere uitvoering van een project hangt niet alleen af van de kwaliteit van de eerste stappen. De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten bijvoorbeeld is ook ontstemd over de betutteling door de Vlaamse overheid. Haar administraties van Leefmilieu, Ruimtelijke Ordening, Wegen en Verkeer enzovoort spreken elkaar in hun adviezen ook tegen. Coppens: 'Door die administratieve verkokering heeft iedereen vanuit het eigen standpunt gelijk. Dat is geen probleem van procedure, maar van overeenstemming binnen de overheid. Het zou dus goed zijn dat al die administraties een gezamenlijk advies uitbrengen.'

Noodwetgeving om de realisatie van een project te forceren - het recept werd beproefd voor het Deurganckdok - kan niet op steun van Coppens rekenen. 'Dat de Vlaamse overheid zich op die manier boven de eigen regelgeving plaatst, is ongelooflijk. De juridische geschillen zullen zich zo ook steeds meer verplaatsen naar de toepassing van Europees recht, met onder meer het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens en het Verdrag van Arhus uit 1998, dat handelt over informatie, inspraak en de toegang tot de rechter in milieuzaken.'

Rechtsbescherming is een ander aandachtspunt, ook omdat de gang van individuele burgers en actiegroepen naar de Raad van State veel tijd opslorpt en soms een project volledig torpedeert. In Vlaanderen is er sinds september 2009 een aparte raad voor betwistingen over stedenbouwkundige en verkavelingsvergunningen. De Raad van State zou eind dit jaar zijn achterstand in stedenbouwkundige zaken weggewerkt hebben en denkt daarna nog gemiddeld 15 maanden nodig te hebben om beroepsprocedures af te ronden. De Nederlandse Raad van State doet dit nu al binnen het jaar. Bovendien heeft Nederland besloten om minder belangrijke gebreken in de procedures voor een groot project over het hoofd te zien en uit te sluiten dat overheden tegen elkaar in beroep gaan. Ook krijgen rechters meer mogelijkheden bij de uitspraak over een besluit. Een alternatief is bijvoorbeeld de 'bestuurlijke lus'. Daardoor kan een overheid binnen een bepaalde termijn een projectbesluit verbeteren of herschrijven, zonder dat ze van voren af aan hoeft te beginnen.

'Procedures bij de Raad van State wekken soms ergernis omdat het individuele belang voorrang zou krijgen op het algemene belang', aldus nog Coppens. 'Maar dat onderscheid is niet zomaar te maken. Bovendien stappen de meeste burgers en actiegroepen niet naar de Raad van State om een project lam te leggen, maar om invloed op de besluitvorming te krijgen. Daarom is het inderdaad goed dat de rechter meer kan doen dan een beslissing vernietigen en dat bijvoorbeeld, zoals in de VS, via bemiddeling een conflict wordt uitgepraat in het voordeel van alle betrokken partijen.'

Knack 10-02-10