Trage start versnelt grote infrastructuurwerken

Knack 09-02-10

Infrastructuurwerken nemen een eeuwigheid in beslag. Maar ligt het alleen aan de ingewikkelde procedures? 'Het bestuur gaat eerst te snel, en verzandt daarna in besluiteloosheid', zegt expert ruimtelijke planning Tom Coppens.

Grote infrastructuurprojecten - een nieuwe weg, een industrieterrein, de ontwikkeling van een stadsdeel - kosten enorm veel tijd: vijf tot tien jaar voor kleinere projecten, twintig jaar en langer voor grootschalige en ingrijpende projecten.

Het Antwerpse referendum dat in oktober 2009 uitmondde in de afwijzing van de Oosterweelverbinding met de Lange Wapperbrug, was in dit verband de druppel die de emmer deed overlopen.

De Vlaamse regering heeft sindsdien een commissie Investeringsprojecten onder leiding van de Antwerpse gouverneur Cathy Berx geïnstalleerd. Tegelijk organiseert het Vlaams Parlement in een commissie 'Versnelling maatschappelijk belangrijke investeringsprojecten' hoorzittingen met ambtenaren, lokale bestuurders, de Raad van State en andere deskundigen.

Een eerste bevinding is dat de politiek en de overheid in de voorbereidende fase van een project kostbare steken laten vallen. Er worden veel te weinig inspanningen geleverd om alle belanghebbende partijen (bestuurders, ambtenaren, bevolking enzovoort) actief te betrekken en zo te komen tot een gedeelde consensus over de zin van een project en de voorwaarden van de uitvoering. Die ruime participatie neemt weliswaar tijd in beslag, maar rendeert nadien.

'Veel projecten worden ook te eenzijdig als een infrastructuurproject gepresenteerd, terwijl ze raakvlakken hebben met bijvoorbeeld stadsontwikkeling of de mobiliteit in een regio', zegt Tom Coppens, die de nieuwe voorzitter van de Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning wordt.

'De doelstelling moet zijn dat de globale doorlooptijd van een project korter wordt en niet dat de procedures versneld worden, want dat helpt weinig. Procedures de helft korter maken levert een totale tijdwinst van amper 5 procent op.'

'Bestuurders lopen voor een infrastructuurproject te hard van stapel', aldus nog Coppens. 'Er wordt vlug een ontwerp gemaakt en men wil vol gas vooruit. Maar dan komt er tegenkanting en verzandt het opzet in besluiteloosheid. Voor de Oosterweelverbinding, bijvoorbeeld, werd in 2000 al het tracé bepaald.

Daarna wilde men niet meer op die keuze terugkomen, uit vrees de steun van de Vlaamse overheid kwijt te raken. Die aanpak heeft zich tegen de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM) gekeerd. En nu weet men het niet meer: doorgaan omdat er al zoveel kosten gemaakt zijn, of het geweer van schouder veranderen omdat er in Antwerpen geen draagvlak is voor het BAM-plan?'

Patrick Martens

Knack 0902-10
http://knack.rnews.be/nieuws/belgie/trage-start-versnelt-grote-infrastructuurwerken/site72-section24-article46186.html?cid=rss

Tom Coppens in de De Standaard (29.01.2010): Overheid moet zelf protest tegen grote prjecten leiden.