Tunnels 500 miljoen euro duurder dan Lange Wapper

(redactie-update: de cijfers komen blijkbaar van Noriant - en BAM uiteraard - en zijn zo ver van de realiteit dat minister-president Peeters, of all people, zelf naar enkele journalisten heeft gebeld om te zeggen dat hij "not amused" was met de foute info in de Standaard)

Beslissing Oosterweel nadert

Voor 27 september neemt de Vlaamse regering een beslissing over de Oosterweelverbinding in Antwerpen. Op die dag legt minister-president Kris Peeters zijn septemberverklaring af in het Vlaams Parlement.

De krant de Standaard schrijft vandaag dat een tunnel duurder is maar dat vindt Peeters voorbarig:

http://www.deredactie.be/permalink/1.856394

'Tunnels Antwerpen half miljard duurder geraamd'
De tunnelversie van de Antwerpse Oosterweelverbinding is technisch haalbaar. Maar de tunnels zouden duurder zijn dan een brug en pas later klaar zijn.
 

De Vlaamse regering had gisteren een eerste vergadering met ingenieurs en vertegenwoordigers van de stad Antwerpen over de haalbaarheid van een tunnel om de Antwerpse Oosterweelverbinding te realiseren. De regering bestelde het onderzoek na haar dubbelbesluit waarin ze koos voor een reeks tunnels in plaats van het omstreden Lange Wapper-viaduct. Alleen als een tunnel onmogelijk of te duur is, of voor te veel vertraging zorgt, wordt nog teruggevallen op een viaduct.

Uit de eerste resultaten blijkt dat alle opties technisch haalbaar zijn, meldt De Standaard. Tunnels zouden wel pas in 2021 klaar zijn, terwijl het Lange Wapper-viaduct al in 2017 'klaar voor verkeer' kan zijn.

Bovendien is er een prijsverschil van minimaal 500 miljoen euro tussen een viaduct en een tunnel. Volgens voorlopige resultaten zou een viaduct 2,7 miljard kosten, een uitgegraven tunnel 3,2 miljard en een geboorde tunnel 3,7 miljard.

Bronnen in de Vlaamse regering noemen die cijfers voorbarig. In het dubbelbesluit is niet exact vastgelegd hoeveel duurder of meer tijdrovend tunnels mogen zijn.

Belga
De Tijd 03-09-2010
http://www.tijd.be/nieuws/politiek_-_economie_belgie/-Tunnels_Antwerpen_half_miljard_duurder_geraamd-.8957417-3137.art?ckc=1

'Antwerpse tunnels duurder dan brug'

Het is weer aftellen geblazen in het dossier van de Oosterweelverbinding. Tegen het einde van de zomer - 21 september - heeft Vlaams minister-president Kris Peeters (CD&V) een definitieve beslissing beloofd over hoe de Antwerpse ring gesloten zal worden: met tunnels of toch met de vermaledijde Lange Wapper-brug.
Mogelijk rekt hij de zomer met een weekje, tot de ‘Septemberverklaring’ op 27 september, de start van het nieuwe politieke jaar in Vlaanderen.

Gisterochtend was er ministerieel overleg over de kwestie. Knopen zijn er nog niet doorgehakt. Ter herinnering: de Vlaamse regering kiest voor de tunnels tenzij de bouw ervan technisch niet mogelijk blijkt, duurder uitkomt of meer tijd in beslag zou nemen dan de brug. Is aan één voorwaarde niet voldaan, dan wordt het toch de brug, iets wat moeilijk ligt voor sp.a.

Volgens de geruchten, al dan niet bewust gelanceerd, zouden de tunnels technisch wel kunnen. De bouwtijd ervan zou wel langer duren, maar nog aanvaardbaar zijn. Over het prijscriterium zou wel nog een aardig woordje gebakkeleid worden. Naar verluidt zijn de tunnels toch merkelijk duurder dan de brugversie, al moeten ingenieurs het cijferwerk nog verder verfijnen.
Katrien Verstraete
De Tijd 03-09-2010
http://www.tijd.be/nieuws/politiek_-_economie_belgie/-Antwerpse_tunnels_duurder_dan_brug-.8957431-3137.art

Tunnels 500 miljoen euro duurder dan Lange Wapper

Het bouwen van de tunnels van de Oosterweelverbinding is technisch haalbaar. Alleen zou het prijskaartje heel wat groter zijn dan dat van het Lange Wapper-viaduct. Bovendien zijn de tunnels ook later klaar.

Donderdag ging de Vlaamse regering voor het eerst rond de tafel zitten met ingenieurs en vertegenwoordigers van de stad Antwerpen. Ze hadden het over de haalbaarheid van de tunnels.

Het team van Kris Peeters had het onderzoek besteld nadat het resoluut koos voor de reeks tunnels. Enkel als het project te duur zou zijn en onhaalbaar zou er alsnog voor de brug gekozen worden.

2017 of 2021
De eerste resultaten wezen volgens De Standaard aan dat alle opties technisch haalbaar zouden zijn.

De tunnels zouden pas tegen 2021 afgewerkt zijn. Het Lange Wapper-viaduct zou vier jaar eerder al gebruiksklaar zijn. De laatste optie zou bovendien ook 500 miljoen euro goedkoper zijn.

Het totale kostenplaatje van het viaduct bedraagt naar verluidt 2,7 miljard, een uitgegraven tunnel 3,2 miljard en een geboorde tunnel 3,7 miljard.

De Vlaamse regering wil niet vooruit lopen en noemt de cijfers voorlopig nog voorbarig. In het bewuste dubbelbesluit van Vlaanderen werd niet vastgelegd hoeveel duurder of meer tijdrovend de tunnels mochten zijn.

Gazet van Antwerpen 03-09-2010
http://www.gva.be/dossiers/oosterweel/tunnels-500-miljoen-euro-duurder-dan-lange-wapper.aspx

Van Masterplan tot dubbelbesluit

De Oosterweelverbinding is een dossier dat al 15 jaar meegaat. In 1995 krijgt de afdeling Wegen en Verkeer Antwerpen de opdracht een oplossing te tekenen voor de verkeersproblemen in en rond Antwerpen. Drie jaar later komt daaruit een startnota voort: ‘Het Masterplan voor de mobiliteit in Antwerpen. De prioriteit der prioriteiten'.

In 2000 komt de Vlaamse regering met het ‘Masterplan Mobiliteit Antwerpen'. Dat is een breed plan voor nieuwe wegen, fietspaden, tramlijnen en een nieuwe scheldeoeververbinding: de Oosterweelverbinding. Er wordt gestudeerd en nagedacht over hoe dat plan moet worden ingevuld en in 2003 krijgt de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM) de taak om het Masterplan te financieren en uit te voeren.

In 2005 wordt een eerste alternatievenstudie uitgevoerd, om de kostprijs van de Lange Wapper-brug te vergelijken met een tunnelalternatief. De tunnel zou 600 miljoen euro meer kosten, zo blijkt. De Vlaamse regering legt het budget voor het Masterplan vast op 3,5 miljard euro. Daarvan is 1,35 miljard euro bestemd voor de Oosterweelverbinding. Die kost is daarmee al fors meer dan de oorspronkelijke raming van 500 miljoen. Het ‘BAM- of Oosterweeltracé' wordt vastgelegd in een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP). Eind 2006 wint het consortium Noriant de aanbesteding voor de Oosterweelverbinding.

Het prijskaartje van de Oosterweelverbinding blijft oplopen. Minister van Ruimtelijke Ordening Dirk Van Mechelen (Open VLD) legt in 2007 het plafond op 1,85 miljard euro.

In maart 2008 steekt er stevige tegenwind op. Met het gezondheidsargument van fijn stof gaat de vzw Ademloos van reclamemaker Wim Van Hees in de aanval tegen de Oosterweelverbinding. Enkele maanden later bestelt de Vlaamse regering nog een alternatievenstudie om de zaak finaal te beslechten. Het bureau Arup-Sum moet drie tracés vergelijken, onder meer een tunnelvoorstel van actiecomité Straten-Generaal.

De verwarring is compleet wanneer Arup-Sum in maart 2009 plots met een eigen tunnelvoorstel op de proppen komt. Antwerps burgemeester Patrick Janssens (SP.A) keert zich af van de Lange Wapper en gaat resoluut voor een tunnel. De Vlaamse regering laat die tunnel onderzoeken, maar staat tegelijk de BAM toe om een bouwaanvraag in te dienen voor de Oosterweelverbinding.

In een referendum op 18 oktober 2009 stemt 59,24 procent van de deelnemende Antwerpenaren tegen de Lange Wapper. De Vlaamse regering beraadt zich in zeven werkgroepen over de werking en de toekomst van de BAM.

Begin 2010 beslist de Raad van State om het GRUP niet te vernietigen. De eigenaar van restaurant Het Pomphuis, gelegen onder de toekomstige brug, had een klacht ingediend.

De groep Forum 2020, met daarin Antwerpse ondernemers en de vroegere bezielers van Straten-Generaal, komt in februari nog met een eigen voorstel. Daarin wordt het verkeer een heel eind vóór de huidige Ring al afgeleid via drie tunnel-‘bretellen'.

Eind maart 2010 neemt de Vlaamse regering een ‘dubbelbesluit' om de discussie — tijdelijk — te beslechten. De Oosterweelverbinding met een Lange Wapper-brug is daarin vervangen door een alternatief met vier geboorde tunnels. De BAM moet het voorstel technisch uitwerken. Er worden wel drie voorwaarden gesteld aan de tunneloplossing. Als de tunnels technisch niet haalbaar zijn, als ze duurder uitvallen dan een brug of als het langer duurt om ze bouwen, dan komt de Lange Wapper er alsnog. Tegen het ‘einde van de zomer' moet er een beslissing zijn. Het Masterplan wordt geüpgraded tot ‘Masterplan 2020', met onder meer extra maatregelen rond openbaar vervoer en een oplossing voor de aansluiting van de Oosterweelverbinding aan de Schijnpoort.

Peeters maakt zich sterk dat er niet meer onderhandeld zal worden. Maar daags na het dubbelbesluit stelt de oppositie zich al de vraag die nu ook voorligt. ‘Hoe duur is te duur?'
De Standaard 03-09-2010
http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=B32US3GA

Fasten seatbelts: Oosterweel zet de landing in
Politieke keuzes maken over de Oosterweelverbinding is in het huidige politieke imbroglio haast onmogelijk.

Over de Oosterweelverbinding, die de Antwerpse Ring helemaal rond moet maken, zou niet meer onderhandeld worden na het dubbelbesluit dat de Vlaamse regering in maart nam na delicate onderhandelingen. Het zou een tunnel worden, tenzij dat onmogelijk of te duur was, of het project te veel vertraagde.

Maar hoeveel rek er op de scenario's zat is nooit duidelijk gemaakt, al had iedereen wel een idee daarover. Voor de SP.A was het ondenkbaar dat de Vlaamse regering op het brugscenario zou moeten terugvallen. In andere regeringspartijen werd al eens geopperd dat een miljard euro extra betalen voor een tunnel, te veel was. Vijfhonderd miljoen meer dan voor een brug was al meer bespreekbaar.

En nu liggen de voorlopige cijfers die gisteren voor het eerst besproken werden met de regeringstop, vertegenwoordigers van de stad Antwerpen en ingenieurs, precies in die grootteorde. Brussel heeft 500 miljoen nodig om zich te herfinancieren, Antwerpen heeft minstens evenveel nodig om de Oosterweelverbindig onder de grond te stoppen.

De gegevens zijn nog niet definitief. Bronnen in de Vlaamse regering haastten zich gisteren om ze voorbarig te noemen. Volgende week wordt er opnieuw vergaderd om eventueel nog bij te schaven, maar het lijkt wel duidelijk dat het resultaat binnen een vork ligt die politieke arbitrage nodig maakt.

Alleen is het klimaat er allerminst naar omdat dat ook snel te doen. De cijfers landen midden in een federale politieke impasse die het werk van de Vlaamse regering overschaduwt. Vlaams minister-president Kris Peeters (CD&V) doet mee aan de onderhandelingen, Vlaams minister van Werk Philippe Muyters (N-VA) eveneens.

En erger nog, de tegenspelers in het Oosterweel-steekspel, SP.A en N-VA, leven nu ook op federaal vlak in onmin. Begin deze week gaf SP.A-voorzitster Caroline Gennez N-VA-voorzitter Bart De Wever de schuld voor de impasse in de preformatie. Enkele uren later riep De Wever geprikkeld terug dat Gennez een kans had gemist om te zwijgen.

Die strijd kan nu een verlengstuk krijgen op Vlaams niveau. Want ondanks de stelling dat er over de Oosterweelverbinding nu niet meer onderhandeld hoefde te worden, zal er wel degelijk nog politiek overlegd moeten worden.

Dan is het bijvoorbeeld de vraag wat er tegenover kan staan als de SP.A haar duurdere tunnel toch krijgt. De verleiding zal groot zijn om de pasmunt ook in de federale onderhandelingen te zoeken. Het is niet uitgesloten dat de SP.A daar moet betalen om de slag om de Oosterweelverbinding te winnen.

Minister-president Kris Peeters heeft zijn regering tot 27 september, de dag van de septemberverklaring, de tijd gegeven om een oplossing te vinden. Dat is zes dagen na het einde van de zomer. Waar we dan staan in de federale regeringsvorming, is vandaag een raadsel.
Wim Winckelmans
De Standaard 03-09-2010
http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=B32US3G8

Lange Wapper voorlopig op kop

Het ministerieel comité van de Vlaamse regering heeft gisteren een verslag gekregen van de ingenieurs en de vertegenwoordigers van de stad Antwerpen over de Oosterweelverbinding. Zij moesten het voorstel om de Antwerpse Ring te sluiten met vier tunnels uitwerken. Tegelijk moesten ze een vergelijking maken met de bestaande plannen voor een Oosterweelverbinding met Lange Wapper-viaduct. Indiscreties leren dat een tunneloplossing een pak meer zou kosten dan de omstreden Lange Wapper.

Voor de Vlaamse regering begint de tijd stilaan te dringen. In maart beloofde Vlaams minister-president Kris Peeters (CD&V) dat de Antwerpse verkeersknoop ‘tegen het einde van de zomer' definitief zou worden doorgehakt. Die timing is intussen concreter gemaakt, tegen 27 september, vlak voor de septemberverklaring in het Vlaams parlement, moet er een beslissing zijn.

De plannen voor de tunnelversie werden uitgewerkt door TV SAM, de studiegroep van de BAM (Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel). Naast de bestaande Lange Wapper-plannen (met een aangepaste aansluiting aan Schijnpoort) en de versie met vier geboorde tunnels (met twee keer één rijstrook) uit het dubbelbesluit, werd ook nog een derde optie onderzocht: een cut and cover-tunnel. Dat is een tunnel die eerst gegraven (cut) en daarna overdekt wordt (cover).

De Lange Wapper zou afklokken op 2,8 miljard. Het kostenplaatje van de geboorde tunnels zou met 3,6 miljard fors hoger liggen. De cut and cover-versie valt netjes tussen die twee in, met 3,25 miljard. In de drie voorstellen is rekening gehouden met de aansluiting op de E34/E313, goed voor een meerkost van zo'n 100 miljoen euro.

Timing

Daar bovenop komen nog extra kosten, onder meer voor onteigeningen. Voor de brug is er sprake van 56 miljoen extra, voor de geboorde tunnels 72 miljoen en voor de cut and cover 87 miljoen. Omdat de brug hoofdzakelijk over water (boven het Amerika- en het Straatsburgdok) gaat, zijn daar uiteraard minder onteigeningen nodig. De tunnels liggen iets zuidelijker en gaan van de Royersluis naar het Asiadok, onder het Mexico-eiland.

Ook over de timing van de verschillende projecten begint meer duidelijkheid te komen. De tunnels zouden pas tegen 2021 opgeleverd kunnen worden, de brug zou ‘klaar voor verkeer' kunnen zijn in 2017. Bij die laatste zouden na 2017 wel nog een aantal extra maatregelen rond Schijnpoort afgewerkt moeten worden, waardoor er wat rek zit op die timing.

Voor de technische haalbaarheid stelt zich in geen van de drie scenario's een probleem.

Met de voorwaarden van het dubbelbesluit in het achterhoofd, zou een beslissing in principe snel mogelijk moeten zijn. De tunnels zouden er alleen komen als ze niet duurder waren, ze technisch haalbaar waren en het niet langer duurde om ze te bouwen. Minister-president Kris Peeters (CD&V) zei in maart, daags na het dubbelbesluit, dat de verschillen een zekere ‘envergure' moesten hebben. De discussie over hoe duur ‘te duur' is en hoe lang ‘te lang' duurt, kan nu dus losbarsten binnen zijn regering. (zie hiernaast)

Bij de vergadering van gisteren waren behalve Peeters ook de vice-minister-presidenten Ingrid Lieten (SP.A), Geert Bourgeois (N-VA) en de ministers Hilde Crevits (CD&V) en Philippe Muyters (N-VA) aanwezig. Volgens sommige aanwezigen zijn de cijfers ‘voorbarig'. ‘Er wordt nog aan geschaafd', luidt het. Volgende week vinden twee extra vergadering plaats waarin alle vragen beantwoord moeten worden.

De Standaard 03-09-2010
http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=B32US3G6

Nieuwe krachtmeting over Oosterweel onvermijdelijk

Hernieuwd front van CD&V en N-VA laat zich ook gelden in Vlaamse regering

De Vlaamse regering moet binnen drie weken beslissen of ze de ring rond Antwerpen sluit met tunnels of met een brug. Bij sp.a vrezen ze dat het herboren Vlaams front vanN-VA en CD&V zich ook over de Oosterweelverbinding onverzettelijk zal tonen.

De technische studie die het tunnelalternatief toetst aan de Lange Wapperbrug is bijna klaar, maar zal volgens verschillende ministers nog altijd ruimte voor interpretatie laten. Een nieuwe politieke krachtmeting is onvermijdelijk.

De Vlaamse ministers zagen elkaar gisteren voor het eerst terug na hun zomervakanties. Nog geen ministerraad, die staat pas volgende week vrijdag op de agenda, wel een ‘Away Day’ om de banden weer aan te halen. Al viel dat ‘weg zijn’ nog wel mee, er werd gewoon verzamelen geblazen op het kabinet van minister-president Peeters. Maar er werd niet gewerkt.

Over de Oosterweelverbinding werd volgens verschillende ministers nadrukkelijk “niet gepraat”. Dat dossier zal de komende weken meer dan genoeg aan bod komen. Na een zomer van studiewerk door de Vlaamse administratie en de experts op de verschillende kabinetten, verhuist de Oosterweelverbinding opnieuw naar de ministertafel. Peeters wil een beslissing voor ook het Vlaams Parlement terugkeert uit het lange zomerreces. 27 september, de dag dat de minister-president zijn traditionele Septemberverklaring voorleest in het halfrond, is de ultieme deadline. Peeters wil dan melden of de Antwerpse ring gesloten wordt met de Lange Wapperbrug of met een combinatie van tunnels.

Mobiliteitsminister Hilde Crevits (CD&V) wil niet kwijt wanneer de studie die moet aantonen of het tunnelalternatief haalbaar is klaar zal zijn, maar “lang zal het niet meer duren”. De technische studie werd de hele zomer lang opgevolgd door de betrokken ministers van alledrie de regeringspartijen en door de Antwerpse burgemeester Patrick Janssens (sp.a). Uit N-VA- en CD&V-hoek valt te horen dat de tunnels niet aan alle voorwaarden voldoen. “Uit de voorlopige bevindingen blijkt dat vooral de kostprijs een probleem wordt”, klinkt het bij insiders. Bij de sp.a worden die berichten dan weer tegengesproken. “Alle opties liggen nog open. Wij krijgen geen signalen dat de tunnels te duur zouden zijn, dat ze technisch niet mogelijk zouden zijn of dat het graven te lang zou duren.”

Technische experts die de voorbije maanden deelnamen aan de werkgroepen en het studiewerk mee stuurden, bevestigen dat de tunnels op geen van de drie criteria afgeschreven zijn. “Maar de technische studie is geen bijbel. Het is een illusie om te denken dat de eindconclusie zal zijn: bouw die brug, of: graaf die tunnel. Hoewel sommige politici daar wel op hopen. Nee, in dit dossier zullen de studies nooit helemaal zwart-wit zijn, ze zullen altijd aanleiding geven tot een hevige politieke discussie.”

Rugdekking

De technische studie zal een doorslaggevende rol spelen, maar het wordt ook belangrijk hoe hard het verliezende kamp nog zal tegenspartelen. Bij sp.a hadden ze het ideale scenario al in hun hoofd. CD&V en vooral N-VA krijgen hun grote staatshervorming, met constructieve medewerking van sp.a, en zijn zo tevreden én uitgeput dat ze niet nog eens strijd willen leveren om de Oosterweelverbinding. Maar dat scenario wordt met de dag minder realistisch. Geen enkele partij zit comfortabel genoeg om de overwinning in hét Vlaamse symbooldossier zonder boe of ba aan de ander te gunnen.

Tenzij er heel grote verschillen blijken tussen de brug en de tunnels wat betreft kostprijs en/of technische haalbaarheid en/of bouwtijd - en daar ziet het niet naar uit - zit er een nieuwe krachtmeting over de Oosterweelverbinding aan te komen. De derde in nog geen twee jaar tijd. De scepsis blijft overal groot. CD&V en N-VA vrezen dat sp.a hoe dan ook tot het bittere einde zal vechten tegen de Lange Wapper, sp.a vreest omgekeerd dat CD&V en N-VA de technische studie minitieus zullen uitpluizen naar elk argument om de tunnels af te knallen.

Binnen de Vlaamse regering benadrukt iedereen dat de federale besognes geen rol zullen spelen in de discussie. Maar bij sp.a-kopstukken valt toch te horen dat het Vlaamse front dat zich tijdens de preformatie heeft gevormd en de voorbije weken steeds hechter is geworden enige angst inboezemt. “Niet dat CD&V en N-VA er al aan denken om ons te dumpen, maar wie zich voortdurend van rugdekking verzekerd weet, gaat nu eenmaal minder toegeeflijk zijn.”

Technische experts:

In dit dossier zullen de studies nooit helemaal zwart-wit zijn, ze zullen altijd aanleiding geven tot een hevige politieke discussie
Jeroen Verelst
http://www.demorgen.be/onpdm/article.do?articleId=10231373&date=20100903&pubCode=DMO