Vlaamse regering begint aan Endspiel Oosterweel

BRUSSEL - Met getrokken messen beginnen SP.A, N-VA en CD&V aan de ultieme Oosterweelgesprekken.

Het ultieme beraad over de Oosterweelverbinding begint vanochtend, meteen na de ministerraad. Minister-president Kris Peeters (CD&V) had zijn regering eerst tot de Septemberverklaring op 27 september gegeven om de beslissing te nemen. Maar als het even kan, wil men de keuze voor een tunnel of een brug de komende dagen al nemen.

De bedoeling is om uiterlijk maandag alles uitgeklaard te hebben. De reden daarvoor is dat viceminister-president Ingrid Lieten (SP.A) dan wil vertrekken voor een korte privétrip naar het buitenland. Haar woordvoerster wijst er wel op dat ze 'eventueel bereid is om langer in het land te blijven'.

Bij alle regeringspartijen is te horen dat het zeer, zeer moeilijk zal zijn om de knoop door te hakken. Op een interkabinettengroep werd gisteren geen millimeter vooruitgang geboekt. SP.A verdedigde met vuur de tunneloplossing, N-VA hield strak vast aan de Lange Wapper en CD&V moest met lede ogen toezien hoe diep de kloof is die door de Vlaamse regering loopt. Van het ene na het andere punt kon alleen vastgesteld worden dat er geen consensus was.

Van een geboorde tunnel is geen sprake meer. Uit de eerste cijfers bleek dat die tot 800 miljoen meer zou kosten dan een brug. Ook de tussenoplossing die tijdens de zomermaanden werd uitgewerkt, een cut-and-covertunnel (een sleuf die daarna wordt toegedekt), is volgens de eerste cijfers van de technici 430 miljoen euro duurder.

In het dubbelbesluit van maart werd expliciet gekozen voor tunnels. Maar alleen als ze niet duurder en wel technisch haalbaar waren, en het niet langer duurde om ze te bouwen. Voor de technische haalbaarheid is er geen probleem, maar een kostprijsverschil van bijna een half miljard valt politiek niet uit te leggen.

SP.A doet er daarom alles aan om dat verschil naar beneden te krijgen. N-VA heeft zelfs de indruk dat de socialisten het verschil artificieel proberen te verkleinen en dat er zelfs rapporten worden 'vervalst'. In een van de SP.A-berekeningen zou het verschil tussen een brug en een tunnel nog maar 220 miljoen bedragen. Er wordt daarbij niet alleen beknibbeld op de kostprijs van de tunnel. Aan de Lange Wapper worden tegelijk extra kosten toegevoegd. Onderdelen van het Antwerpse Masterplan 2020 worden bijvoorbeeld extra geteld.

'Andere kosten, zoals de opwaardering van het Eilandje door de Kattendijksluis aan te passen, betrekken ze ook in de discussie. Die opwaardering is volgens hen alleen nodig als de Lange Wapper er komt. Bij de tunnels proberen ze die kosten dus te laten vallen', is te horen.

CD&V weigert alvast om daarin mee te stappen. 'De keuze tussen een brug of een tunnel moet technisch onderbouwd zijn, met cijfers die gedekt zijn', is te horen. Eventuele meerkosten moeten voor CD&V elders - lees: op SP.A-domeinen - gecompenseerd worden.

N-VA moest in maart dik tegen haar zin het dubbelbesluit slikken, maar houdt daar nu wel strak aan vast. Het tweede gedeelte luidt immers dat er automatisch wordt teruggegrepen naar de brug als de tunnel op een van de drie criteria (kostprijs, tijd en haalbaarheid) tekortschiet.

Voor de SP.A van de Antwerpse burgemeester Patrick Janssens zou het een kleine ramp betekenen als er alsnog een brug komt. Janssens ging erg ver in zijn protest en zou zwaar gezichtsverlies lijden als hij alsnog moest instemmen met een brug.

Het is echter zeer de vraag of een cut-and-cover-tunnel dan zoveel veel beter is. De aanleg van zo'n tunnel gaat gepaard met grote overlast en een pak onteigeningen, in de eerste plaats op het Mexico-eiland waar hij onder zou lopen.

Een nieuw milieueffectenrapport opstellen en alle procedures doorlopen neemt bovendien vlot vier jaar in beslag. Voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2012 zou er dus geen spade in de grond gestoken zijn. 'Op die manier een draagvlak creëren wordt zeer moeilijk. De kans is groot dat we dan over vier jaar opnieuw in de huidige situatie zitten en opnieuw een politieke beslissing nodig hebben', zegt een betrokkene.

Aan een procedureslag mag de Vlaamse regering zich sowieso verwachten. Voor een nieuw milieueffectenrapport moeten de diverse alternatieven bekeken worden. En de actiegroep Straten-Generaal zal dan opnieuw het Meccanotracé op tafel leggen. Ook een nieuwe volksraadpleging is dan niet uitgesloten.

Peter De Lobel , Wim Winckelmans
De Standaard 17-09-2010
http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=DC2VGFCN