"Vlaanderen werkt verder aan terugdringen fijn stof"

Joke Schauvliege, Vlaams minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur benadrukt dat Vlaanderen al ingrijpende inspanningen doet om de fijnstofconcentraties terug te dringen en dat een reeks maatregelen al in de pijplijn zit. De minister reageert hiermee op de ingebrekestelling van Vlaanderen in het fijnstofdossier door Europa.
 
Eerder kreeg België van de Europese Commissie een eerste waarschuwing omdat het onvoldoende kan aantonen dat het de norm voor fijn stof tegen 2011 kan halen. Een aanvraag om uitstel werd daarom afgewezen.
 
Niet makkelijk meetbaar
Het doorrekenen van de impact van alle maatregelen op de luchtkwaliteit ligt niet voor de hand, zeker omdat niet alle emissies van fijn stof gemakkelijk meetbaar zijn. Intussen heeft Vlaanderen al bijkomende studieprojecten opgestart om deze doorrekening uit te voeren.
 
Daarnaast wordt ook werk gemaakt van de uitvoering van maatregelen om de uitstoot van fijn stof te verminderen. Het Actieplan fijn stof van 2005 wordt zonder meer verder uitgevoerd, aangevuld en bijgestuurd via diverse deelplannen.
 
Generieke maatregelen
Intussen zijn ook een aantal nieuwe generieke maatregelen naar de industrie genomen. Voor nieuwe grote stookinstallaties werden nieuwe emissienormen voor onder meer fijn stof in Vlarem (Vlaams Reglement betreffende de Milieuvergunning) opgenomen en de algemene emissienorm voor fijn stof in Vlarem werd aangescherpt van 50 tot 20 mg/Nm3.
 
Een groot knelpunt is de verdieselijking van het Vlaamse wagenpark. Hoewel diesels iets gunstiger zijn voor het klimaat, zijn ze minder goed voor fijn stof en stikstofdioxide. "Hier moeten we zoeken naar een win-win situatie op beide terreinen. Ik zal dan ook een krachtig signaal richten naar en overleg plegen met de federale overheid", aldus Schauvliege. (belga/svm)

Het Laatste nieuws 22-11-09
http://www.hln.be/hln/nl/957/Belgie/article/detail/1032465/2009/11/22/Vlaanderen-werkt-verder-aan-terugdringen-fijn-stof.dhtml

Europa waarschuwt Vlaanderen voor fijn stof
Het Journaal 7 23-11-09

http://www.deredactie.be/permalink//1.639828 

Europa berispt Vlaanderen over fijn stof

Nu moet je mij eens uitleggen hoe het komt, dat in de kop van dit artikeltje 's morgens 'Vlaanderen' een berisping krijgt, terwijl een koppel uur later dit ineens is veranderd in België? Onze pers doet dus rustig verder met alle negatief nieuws op de federale mouw te spelden, ook al is Vlaanderen verantwoordelijk...

Samen met zeven andere landen (Oostenrijk, Denemarken, Griekenland, Frankrijk , Hongarije, Slovakije en Roemenië) kreeg België een eerste officiële waarschuwing omdat het de norm voor fijn stof (PM10) niet haalt. Die luchtkwaliteitsnorm trad in werking in 2005. Heel wat landen vroegen uitstel tot juni 2011. Maar dat uitstel werd alleen verleend als ze voldoende konden aantonen dat ze ook echt inspanningen doen om de normen tegen 2011 te halen, en voor België is dat niet het geval.

'Luchtvervuiling heeft een belangrijke invloed op de menselijke gezondheid en duidelijke normen zijn nodig om de bevolking beschermen. Ik roep de acht landen op om hier iets aan te doen. Gezondheid is een topprioriteit. Ik kan niet toestaan om langer te wachten', zei de eurocommissaris voor Milieu, Stavros Dimas.

Fijn stof wordt vooral veroorzaakt door de transportsector, door uitstoot door de industrie en door de verwarming van huizen. Fijn stof kan astma, longkanker en cardiovasculaire problemen veroorzaken. België kan nu, net als de andere zeven landen, voor het Europese Hof van Justitie worden gedaagd. De Europese Commissie kan het hof vragen om ons land een boete op te leggen.

Volgens minister van Leefmilieu Joke Schauvliege (CD&V) ligt de slechte luchtkwaliteit vooral aan grensoverschrijdend fijn stof en werd dat ook door de Europese Commissie erkend. Ze verwijst naar het Actieplan Fijn Stof van 2005, dat nu verder wordt uitgevoerd en aangevuld. Voor de stad en de haven van Antwerpen zijn diverse werkgroepen actief, en ze kondigt aan dat het overleg met het Gents Havenbedrijf opgestart zal worden voor de Gentse kanaalzone.
Schauvliege erkent dat een groot knelpunt de verdieselijking van het Vlaamse wagenpark is. Diesels worden in Vlaanderen nog steeds gepromoot door de gunstige dieselprijs en de premie bij de aankoop van diesels met een lage CO2-uitstoot. Hoewel diesel heel belastend is voor het fijn stof en stikstofdioxide. 'Ik zal dan ook een krachtig signaal richten naar en overleg plegen met de federale overheid', zegt Schauvliege.

Peter Verpoorten  weblog uit het Land van Ham 23-11-09

http://www.nieuws.be/nieuws/Europa_berispt_Vlaanderen_over_fijn_stof_(DS_23112009)_0c8da199.aspx

Nieuws Flash 23-11-09 12:00 u

"Belg wil best wat trager rijden om milieu te redden"
De helft van de Belgen (51 procent) is bereid om de toegelaten snelheid op alle wegen met 10 kilometer per uur te laten zakken om zo de CO2-uitstoot en de milieuvervuiling tegen te gaan. Dat blijkt uit de "rijgedragbarometer" van verzekeraar Axa.
 
Axa ondervroeg voor het tweede jaar op rij automobilisten uit tien Europese landen naar actuele mobiliteitsthema's. De helft van de 800 ondervraagde Belgen verklaarde zich bereid om zijn rijgedrag aan te passen ten bate van het milieu. Bij de vrouwelijke bestuurders (57 procent) is de steun voor een algemene snelheidsbeperking groter dan bij de mannen (47 procent). Ook Vlamingen (55 procent) zijn eerder bereid dan Walen (46 procent) om deze maatregel te aanvaarden.
 
Gevraagd naar andere tijdelijke milieumaatregelen in het verkeer, vindt één op drie Belgen het smogalarm het meest effectief. Jonge autobestuurders kiezen eerder voor autoloze dagen (37 procent), terwijl deze maatregel bij amper 11 procent van de 55-plussers op instemming kan rekenen. Eén op vijf schaart zich achter rekeningrijden voor vrachtwagens, maar slechts één op tien ziet dezelfde maatregel zitten voor personenwagens op autosnelwegen. Stadstol
kan slechts 6 procent van de ondervraagden bekoren. (belga/sps)
De Morgen 23-11-09
http://www.demorgen.be/dm/nl/989/Binnenland/article/detail/1032771/2009/11/23/Belg-wil-best-wat-trager-rijden-om-milieu-te-redden.dhtml

Antwoord op Europese ingebrekestelling voor fijn stof
Samen met zeven andere lidstaten kreeg België van de Europese Commissie een eerste waarschuwing omdat het onvoldoende kan aantonen dat het de norm voor fijn stof tegen midden 2011 kan halen. Een aanvraag om uitstel werd daarom afgewezen. Joke Schauvliege, Vlaams minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur benadrukt dat Vlaanderen al ingrijpende inspanningen doet om de fijnstofconcentraties terug te dringen en dat een batterij maatregelen ook al in de pijplijn zit.

1. De Commissie aanvaardde de uitstelaanvraag van Vlaanderen niet. Voornaamste reden is dat niet kon worden aangetoond dat Vlaanderen de normen midden 2011 wel zou halen.
De Europese luchtkwaliteitsnormen voor fijn stof (PM10) traden in werking op 1 januari 2005. Omdat veel Europese landen problemen hadden met het behalen van deze normen (door o.m. de grensoverschrijdende bijdrage waar je als land geen invloed op hebt), voorziet de nieuwe richtlijn luchtkwaliteit de mogelijkheid om uitstel de vragen voor de normen tot juni 2011.

Vlaanderen (België) heeft, net als sommige overige lidstaten, uitstel aangevraagd. Dit gebeurde onder de vorm van een door de Europese Commissie aangereikte format samen met een luchtkwaliteitsplan met alle maatregelen die genomen en voorzien zijn in Vlaanderen. Belangrijk argument in de uitstelaanvraag is dat aangetoond kon worden dat de overschrijdingen toe te wijzen zijn aan grensoverschrijdende bijdragen.

De EU-Commissie heeft voor de 6 Vlaamse zones geen uitstel verleend. Dit gebeurde via een algemene mededeling op 2 juli 2009. Van 94 aangevraagde zones (voor de Europese lidstaten voor wie de uitstelaanvraag toen beoordeeld was) kregen slechts 19 uitstel (een aantal zones in Oostenrijk, Duitsland en Hongarije). Voor een aantal landen loopt de beoordeling nog. In haar overwegingen voor Vlaanderen haalt de Commissie vooreerst een aantal positieve zaken aan:

De inventarisatie en kwantificering van de bijdragen van de verschillende bronnen is volgens de Commissie een goede basis voor de beoordeling van de uitstelaanvraag. Ze gaat akkoord dat grensoverschrijdende verontreiniging een van de belangrijkste oorzaken is van overschrijdingen in alle Vlaamse zones.
De Commissie merkt ook op dat in kader van het behalen van de normen op 1 januari 2005 (jaar van inwerkingtreding van de grenswaarden) relevante reductiemaatregelen voor de belangrijkste bronnen zoals vervoer, industrie, landbouw en verwarming genomen waren maar dat een bredere aanpak pas met het stofplan in 2005 tot stand is gebracht. Ze erkent dat de luchtkwaliteitssituatie in verschillende zones complex is vanwege de aanwezigheid van diffuse bronnen en dat daarom niet alle maatregelen konden genomen worden voor 2005 omdat het nodig was de problemen verder te bestuderen. Daarom oordeelt ze dat de genomen maatregelen voor 2005 passend waren.
Wat de gebreken in het Vlaamse deel van de aanvraag betreft haalt ze aan dat de geraamde concentratieniveaus en effecten van een aantal maatregelen niet in kaart is gebracht. Hierdoor is het niet duidelijk of we de grenswaarden in 2011 zouden halen. Dit vormt de feitelijke grond van de weigering.

De Commissie zegt ook dat sommige maatregelen niet in overweging zijn genomen of nog niet zijn genomen of pas na 2011 in werking treden. Ze vermeldt expliciet lage-emissiezones en rekeningrijden.

2. Vlaanderen blijft inzetten op maatregelen om fijnstofuitstoot terug te dringen
De voornaamste reden van de weigering is dus dat niet aangetoond kon worden dat we de normen vanaf juni 2011 zullen halen. Het doorrekenen van de impact van alle maatregelen op de luchtkwaliteit ligt immers niet voor de hand en vergt de nodige tijd, zeker omdat niet alle emissies van fijn stof (bijv. de diffuse emissies) gemakkelijk kwantificeerbaar zijn. Intussen heeft Vlaanderen al bijkomende studieprojecten opgestart om deze doorrekening uit te voeren, o.m. voor de agglomeraties Gent en Antwerpen en de haven van Antwerpen. Ook voor de andere zones (Gentse kanaalzone, Roeselare, rest van Vlaanderen) wordt dit in 2010 uitgevoerd.

Parallel wordt uiteraard ook werk gemaakt van de uitvoering van maatregelen om de fijn stof uitstoot te verminderen. Het Actieplan fijn stof van 2005 wordt zonder meer verder uitgevoerd, aangevuld en bijgestuurd via diverse deelplannen.

Voor de stad en haven van Antwerpen zijn diverse werkgroepen actief en worden zowel op korte als langere termijn acties uitgevoerd. Dit is een samenwerking tussen de Vlaamse overheid, de stad Antwerpen en het Havenbestuur. We richten ons daarbij naar de op- en overslagsector, het wegverkeer, de scheepvaart, de industrie, en de gebouwenverwarming. Verschillende acties kunnen in de Gentse kanaalzone toegepast worden. Op basis van de ervaringen met het actieplan Antwerpen wordt overleg opgestart met het Gents Havenbedrijf om bijkomende acties (naast deze van het actieplan hotspots van 2007) vast te stellen en uit te werken.

Voor de hotspotzones Roeselare en Oostrozebeke lijken de saneringsmaatregelen die aan de betrokken bedrijven zijn opgelegd, nog niet helemaal het verhoopte resultaat te hebben opgeleverd. De situatie wordt daar verder van nabij opgevolgd

Intussen zijn al een aantal nieuwe generieke maatregelen naar de industrie genomen: voor nieuwe grote stookinstallaties werden nieuwe emissienormen voor o.m. fijn stof in Vlarem opgenomen en de algemene emissienorm voor fijn stof in Vlarem werd aangescherpt van 50 tot 20 mg/ Nm3.

In uitvoering van de generieke maatregelen voor het wegverkeer uit het stofplan 2005 wordt sinds half 2006 een premie gegeven voor de installatie van een gesloten roetfilter op vrachtwagens, is sinds 2006 het smogalarm van kracht (snelheidsbeperking tot 90 km/u) en wordt sinds februari 2008 een premie gegeven voor de installatie van een roetfilter op bestaande dieselwagens. “Ik onderzoek momenteel samen met de betrokken doelgroepen hoe deze maatregel nog krachtdadiger kan worden gemaakt.”

De Vlaamse Regering nam eind vorig jaar ook een aantal principiële beslissingen over de invoering van een kilometerheffing voor vrachtwagens en nam ook akte van de werkzaamheden inzake de hervorming van de verkeersbelastingen. “Voor dit laatste dossier zal ik alles in het werk stellen om de uitvoering in een stroomversnelling te brengen. Ook de invoering van emissie-arme zones wordt momenteel onderzocht.”

Een groot knelpunt is de verdieselijking van het Vlaamse wagenpark. Diesels worden in Vlaanderen nog steeds gepromoot door de gunstige prijs van diesel aan de pomp en door de premie bij de aankoop van diesels met een lage CO2-uitstoot. Hoewel diesels iets gunstiger zijn voor het klimaat, zijn ze minder goed voor fijn stof en stikstofdioxide (NO2). Dieseldeeltjes behoren bovendien tot de meest schadelijke voor de menselijke gezondheid. Beleid dat er voor zorgt dat wagens die ongunstig zijn voor fijn stof en NO2 gepromoot worden, kan dan ook niet als no-regret beschouwd worden. “Hier moeten we zoeken naar een win-win situatie op beide terreinen. Ik zal dan ook een krachtig signaal richten naar en overleg plegen met de federale overheid.”

Er worden ook maatregelen genomen voor scheepvaart. Op initiatief van Vlaams minister Crevits werd in februari 2009 met de binnenvaartsector het 3 E binnenvaartconvenant overeengekomen dat resulteerde in een 3 E Binnenvaartactieplan. Dit plan bevat tal van acties m.b.t. ecologie, energie en economie in de binnenvaart. In het kader van het Actieplan fijn stof en NO2 in de Antwerpse haven en de stad Antwerpen hebben de Vlaamse overheid en het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen acties aangedragen om de emissies van de scheepvaart te reduceren. De verlenging en herziening van het Vlaams impulsprogramma voor emissiearme binnenvaart wordt voorbereid. Recent varen de schepen in eigendom van de Vlaamse overheid met laagzwavelige brandstof en zeer binnenkort ook de schepen van het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen. De operationele efficiëntie van schepen in de haven van Antwerpen zal verhoogd worden. We willen ook de emissies van de scheepvaart verlagen door aangemeerde schepen te laten overschakelen op walstroom. Daartoe zullen de aansluitposten voor walstroom door de binnenvaart gebruiksvriendelijker worden gemaakt en zal de elektriciteitsprijs verlaagd worden. Het aantal walstroomaansluitingen op de waterwegen en in de havens wordt mogelijk uitgebreid. Voor de zeeschepen zal de controle op de brandstofkwaliteit worden uitgebreid. Op middellange termijn zullen zeeschepen in de haven van Antwerpen aangemoedigd (of verplicht) worden om tijdens het aanmeren ook laagzwavelige brandstof (10 ppm zwavel) te gebruiken.

“Voor de niet voor de weg bestemde mobiele machines (off-road sector) kan de ecologiepremie de installatie van emissiereducerende technologieën aanmoedigen.”

De Stad Antwerpen en de Stad Gent werken momenteel actieplannen uit om de luchtkwaliteit te verbeteren. Hierbij gaat aandacht naar wegverkeer. De administratie zal in samenspraak met beide steden de bevindingen uit de twee studies nader onderzoeken en nagaan waar de Vlaamse overheid extra ondersteuning kan bieden.

Voor de zone steden met meer dan 50.000 inwoners zullen de resultaten van MIRA-S nader bestudeerd worden. Met behulp van modellering zal nagegaan worden welke bijkomende lokale maatregelen kunnen en moeten ingezet worden. De aandacht zal gaan naar zowel gebouwenverwarming als verkeer.

Voor elke zone worden op die manier enerzijds de bestaande maatregelen geëvalueerd en wordt anderzijds nagegaan waar en welke extra maatregelen nodig zijn om de luchtkwaliteitsnormen zo snel mogelijk te halen. Dit alles zal worden onderbouwd met modelleringen. “Dit moet ons toelaten om zo snel mogelijk de normen te bereiken. Zodra de resultaten beschikbaar zijn zal ik op basis daarvan de nodige bijkomende maatregelen aan de Vlaamse regering voorstellen.”

Joke Schauvliege CD&V Nieuws 23-11-09
http://www.cdenv.be/actua/nieuws/antwoord-op-europese-ingebrekestelling-voor-fijn-stof
 

10 roetfilters voor vrachtwagens is geen voorbeeld van geloofwaardig fijnstofbeleid
Op een vraag van Vlaams parlementslid Hermes Sanctorum antwoordde minister Schauvliege dat er slechts 10 roetfilters voor vrachtwagens en 65 voor personenwagens gesubsidieerd werden. Dat is hallucinant. Een kleine vergelijking: in Nederland werden in 2008 alleen al 100 000 roetfilters geïnstalleerd. Minister van Leefmilieu Schauvliege moet stoppen met het verzinnen van excuses en dringend werk maken van een globaal actieplan fijn stof met lokale maatregelen, slimme kilometerheffing en milieuzones. Vlaanderen kan niet Oost-Indisch doof blijven voor de Europese waarschuwing.

Europa heeft  ons land terecht opnieuw een waarschuwing gegeven omdat we permanent de drempelwaarden voor fijn stof overschrijden. Dit jaar hebben we op 20 meetposten de maximum grens voor milieu en gezondheid van 50 µg/m3 gedurende 35 dagen overschreden. Ook de nieuwe norm voor stikstofoxiden die in 2010 van kracht wordt, zullen we wellicht niet halen. België stevent dus fluks af op een veroordeling door het Europees Hof en een zware boete. Geld dat beter aan preventie had kunnen worden besteed.

Minister Schauvliege schermt met flauwe excuses. Het feit dat 7 landen zo een waarschuwing kregen, doet niet ter zake. De andere 20 landen halen de norm wel. België hinkt andermaal achterop. Bovendien wil Minister Schauvliege nu wetenschappelijk laten aantonen dat het actieplan van de Vlaamse regering wel deugt. Vlaanderen werd al terug gefloten door Europa en kreeg terecht geen uitstel. Toch volhardt de Vlaamse regering in de boosheid.

Vlaams parlementslid Hermes Sanctorum: “ De continue overschrijding van de fijnstofnorm vraagt niet dat de premies voor roetfilters worden afgebouwd maar juist dat er een grote mediacampagne komt om de roetfilters aan te prijzen. Zoals in Nederland gebeurd is. Bovendien moeten er  snel overal lokale actieplannen komen om de luchtvervuiling tegen te gaan. Ook hier kan het Vlaams gewest helpen via de samenwerkingsovereenkomst Milieu. Ander landen en steden doen het reeds massaal. Ten slotte moet dit gekoppeld worden aan een dringende vergroening van de fiscaliteit, een slimme kilometerheffing en milieuzones in onze steden zodat vervuilende wagens er geweerd worden. Alleen een globaal actieplan zal vruchten afwerpen.

Hermes Sanctorum Milieu en natuur 23-11-09
http://www.groen.be/actualiteit/Persbericht--roetfilters-voor-vrachtwagens-is-geen-voorbeeld-van-geloofwaardig-fijnstofbeleid_1263.aspx