Weer of geen weer? Altijd file

De discussie over de kwaliteit van onze wegen legt een aantal pijnpunten bloot. Verschillende meningen, halve beschuldigingen en weerleggingen allerhande kruiden deze discussie. Aangezien ik geen expert in wegenbouw ben, wil ik andere elementen aan deze discussie toevoegen.

Het is opmerkelijk dat onze wegen zo onderhevig zijn aan spoorvorming, terwijl dit in de ons omringende landen zelden merkbaar is. Het is uiteraard zo dat er op onze wegen, als transitland, veel vrachtverkeer rijdt, maar dat is ook in andere landen het geval. En daar merkt men zelden dergelijke spoorvorming op.

Het zou lovenswaardig zijn, mochten de vele vrachtwagens de oorzaak zijn, om te voorkomen dat er te veel vrachtwagens in transit op onze wegen rijden.

In deze optiek is het misschien nuttig om ons grondig te bezinnen over hoe Vlaanderen zich als logistieke regio kan handhaven. Als Vlaanderen in 2020 "de beste Europese regio op het vlak van slimme en duurzame logistiek" moet zijn, is er wel meer nodig dan wat her en der wordt gepresenteerd. De vraag is hoe we dit met de huidige kwaliteit van het wegennet zullen redden. Als het wegenonderhoud tot nog toe te beperkt was en het vrachtvervoer te veel druk legt op de wegen, dan zijn andere oplossingen nodig.

Om alleen maar de groei van het vrachtverkeer onder controle te krijgen, zijn investeringen in spoor, waterwegen en havenorganisatie dringend noodzakelijk.

Het is in die zin wat goedkoop om te stellen dat "Vlaamse havens verankerd moeten worden in logistieke netwerken maar dat de Vlaamse havens geen doorgeefluik mogen worden". De vraag is of de huidige activiteiten van de havens steeds en overal voor een ruime toegevoegde waarde zorgen.

De grote uitdaging wordt om de vele transitgoederen van de wegen te halen en daarvoor valabele alternatieven te voorzien. Dat moet op Belgisch en Europees niveau worden aangepakt. Vooral de kustvaart biedt enorme mogelijkheden, maar dit vergt een minimale Europese aanpak.

Specifiek naar wegenbouw is er toch het probleem van kwaliteitscontrole bij aanleg en herstelling van wegen. Alles verklaren door de vele vrachtwagens of door de weersomstandigheden is wellicht wat te eenvoudig.

Mogelijk ligt de verklaring ook bij een aantal andere factoren: kwaliteitscontrole en organisatorische structuur. Het lijkt zinvol om de huidige kwaliteitscontrole bij herstellingen en aanleg van nieuwe rijvakken te verscherpen en te verbeteren. Te vaak hoor je dat dit niet eenduidig en niet altijd even efficiënt gebeurt.

Een verbetering van de organisatiestructuur lijkt meer dan wenselijk. We herinneren eraan dat minister Baldewijns de provinciale (wegen)koninkrijken wat zinvoller probeerde in te vullen. Die operatie is nooit voltooid en het gevolg is dat districten en provinciale directies een wat creatieve invulling geven aan bijvoorbeeld verkeersveilige wegenaanleg: fietspaden langs beide zijden worden plots tweerichtingsfietspaden, een totaal verschillende aanleg van rotondes, noem maar op. Dit om aan te tonen dat een goede wegenaanleg enorm veel gevolgen heeft voor de verkeersveiligheid. We zijn nog ver af van de algemene toepassing van "vergevingsgezinde wegen".

Als conclusie in dit debat over wegenaanleg en -herstel kunnen we stellen dat de oplossing gezocht moet worden op beleids- en op organisatorisch vlak.

Johan De Mol is onderzoeker aan het Instituut voor Duurzame Mobiliteit van de Universiteit Gent. Hij pleit voor een betere aanpak van wegenbouw in ons land.

Johan De Mol mengt zich in de discussie over de kwaliteit van onze wegen. ‘We moeten ons bezinnen over hoe Vlaanderen zich als logistieke regio kan handhaven.’

De Morgen 15-07-2010
http://www.demorgen.be/dm/nl/2461/De-Gedachte/article/detail/1133337/2010/07/15/Weer-of-geen-weer-Altijd-file.dhtml