Resolutie 159: "sociale baten van terugdringen van fijn stof zijn immens"

Resolutie 159 uit het Antwerps bestuursakkoord erkent eindelijk de immense sociale kost van de stedelijke verkeersoverlast.

Kern van dit probleem is  de Ring, waarover 300.000 voertuigen per werkdag denderen, waarvan 75.000 vrachtwagens. Daarom lijdt Antwerpen aan lucht-, licht- en lawaaipollutie. Meer dan welke Vlaamse stad. Want nergens wonen meer dan  300.000 mensen binnen 1,5 kilometer van zo'n autocomplex. Dit is uniek en kan vertaald worden naar menselijk lijden. De gemiddelde Antwerpenaar verliest 438 gezonde dagen aan verkeersgerelateerd fijn stof, en 399 dagen aan verkeersgerelateerd lawaai. Wij gaan volstrekt ongewenst eerder dood in deze stad.

Omdat de overlast toeneemt bij intensiever verkeer, liggen die cijfers nog gevoelig hoger naarmate men dichter bij de ring woont. Dit is niet alleen ernstig, dit is zelfs onaanvaardbaar. Deze cijfers komen niet van Ademloos maar o.m. van het Agentschap voor Zorg en Gezondheid, deel van het Vlaamse ministerie van Volksgezondheid. Ze worden ook door niemand tegengesproken. (Maar ambtenaren die erover wilden spreken op een medisch congres op 12/9 in het provinciehuis van Antwerpen kregen wel spreekverbod). Ademloos is sinds 8 maart 2008 met niets anders bezig dan met actievoeren rond deze problematiek. Dat dit überhaupt noodzakelijk  is in een modern, democratisch bestuurd gewest is wraakroepend.

Ademloos & vrienden mengden zich in het  verkiezingsdebat met een memorandum voor gezond bestuur 2012/2018. Wij vroegen drie zaken: 

  1. voer gezondheid op als een stadsbrede, toetsbare doelstelling;
  2. start urgent  met het saneren van de Ring, zonder grote infrastructuurwerken;
  3. schrap het BAM tracé, een noodzakelijke maatregel om de Ring als open riool te kunnen sluiten, via overkapping.

Waren de stadsonderhandelaars op de hoogte van de ernst van de toestand?

Volgens resolutie 159 van het bestuursakkoord inderdaad wel.

Leidt dit tot  een masterplan voor een gezonde stad?

Nee, er gebeurt niets dat doet denken aan onze 3 vragen voor gezond bestuur. Resolutie 159 beperkt zich tot het invoeren van een lage emissiezone (LEZ) in de kernstad. Een prima "deelidee", maar het staat vast dat het kernprobleem bepaald wordt door de afstand tot de ring. Alle kaarten van lucht- en geluidspollutie bevestigen dit.

Een lage emissiezone in de kernstad lost het fijn stof probleem dus niet op. Voor een probleem met immense sociale kosten is dat dus buitengewoon magertjes.

Het tot stand brengen van een belangrijke bestuursdynamiek rond "een gezonde stad" is dus niet terug te vinden. Wel bij de favoriete thema's van de partijen rond drugs, veiligheid e.d. Daar lezen we bij herhaling dat de stad het voortouw zal nemen, extra middelen zal inzetten, de regie zal voeren  naar alle noodzakelijke beleidsniveaus, etc., etc.

Wij willen die bestuursresoluties niet ter discussie stellen, maar wij vragen dat dit voor de gezondheidsproblematiek van onze stad met evenveel ijver zou geschieden. Benoem hiervoor desnoods een "stadsdokter". Of leg anders uit waarom niet ? Immense kosten zijn immers te vermijden of te recupereren. Deze zijn minstens zo goed gedocumenteerd als de "favoriete beleidsdomeinen".

Artikel 23 van de grondwet schrijft overigens dat iedereen recht heeft op een gezonde leef- en woonomgeving. In Antwerpen wordt dit, zoals we allemaal weten, in grote mate bepaald door de verkeersoverlast. En zoals we ook allemaal weten, is een weinig verheffend conflict lopende tussen "de Vlaamse politiek" en de zich betrokken voelende burgers van de stad. "De Politiek" wil kost wat kost de ring sluiten op het BAM tracé en zo het verkeer op de ring in de stad houden. "De betrokken burgers" willen het verkeer rond de stad voeren (of onder de stad).

Wat zegt het bestuursakkoord hierover: we confirmeren ons aan de akkoorden die tussen stad, overheid en BAM gesloten zijn in het kader van het Masterplan 2020. Dit betekent niet meer of niet minder dan het handhaven van het (weggestemde) BAM tracé.

Wat zeiden Bart De Wever én ook Patrick Janssens (ook namens CD&V) nochtans vóór de verkiezingen: "ik heb geen enkele voorkeur voor één tracé".

En wat zegt men over overkappen van de ring ? Resolutie 6: "onderzocht zal worden of het verbreden van een aantal bruggen mogelijk is".

Het verbreden van een paar bruggen zal geen enkel gevolg hebben voor de immense problemen van lawaai en fijn stof.

Antwerpen heeft nu dus Bart De Wever als burgemeester. Hij heeft daarmee de helft van zijn politieke doelstellingen gerealiseerd. Hij wil naar eigen zeggen minstens tot 2024 burgemeester blijven.

In deze periode zal Antwerpen groeien van de huidige + 505,000 inwoners naar ca 575,000 inwoners.

De sociale kosten van verkeerspollutie dreigen dus nog een stuk immenser te worden. Wij herinneren ons zeer wel een tweede verkiezingsuitspraak van Bart De Wever :  "Antwerpen heeft een burgemeester nodig die in Brussel op tafel slaat".

Wij moedigen hem én zijn hele  ploeg ten zeerste aan dit inderdaad te doen.

Dan zullen we op 2 januari allemaal kunnen zeggen: "en vooral 'n goeie gezondheid".

Dr. Guido Verbeke,
Wim van Hees,
secretaris en voorzitter van de vzw ademloos.

Tags: