Lange Wapper revisited: BAM opnieuw zwaar onder vuur

kade rechteroever

De beslissing van de Vlaamse Regering om in de zomer van 2017 op de Antwerpse Linkeroever te starten met de werken voor de Oosterweelverbinding, zorgt voor een hernieuwde opstoot van protest tegen het omstreden BAM-tracé. Er circuleert een petitie die na een dag al door meer dan tienduizend Antwerpenaren werd ondertekend, er is de massaal gedeelde clip ‘Nee’ van rapper Halve Neuro, maar er is vooral ook heel veel politieke halsstarrigheid.


Waarom ligt het dossier opnieuw op tafel?

 

Bijna een maand geleden liet het ‘Politiek Stuurcomité Masterplan 2020′ weten dat het fameuze Oosterweel-dossier op schema zit en dat er bijgevolg in de zomer van 2017 zal begonnen worden met de werken op Linkeroever. In dat politiek stuurcomité waken de Vlaamse Regering en de stad Antwerpen samen over de uitvoering van het Masterplan 2020 voor mobiliteit in en om Antwerpen. De praktische uitvoering daarvan is toevertrouwd aan de BAM (Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel).

Met voorsprong het belangrijkste onderdeel van dat masterplan is de fameuze Oosterweelverbinding, ook wel bekend als het ooit in een referendum weggestemde BAM-tracé, dat de Antwerpse Ring via een tunnel onder de Schelde sluit om zo het verkeer rond de stad in goede banen te leiden. Eerst zou dat via een soort dubbeldekbrug gebeuren – de fameuze Lange Wapper – maar dat idee werd ingeruild voor een (tol)tunnel die Linkeroever verbindt met de bestaande Antwerpse Ring ter hoogte van Deurne/Merksem. Die fameuze Oosterweelverbinding is “beslist beleid” en de Vlaamse Regering is niet van plan om daar nog op terug te komen. Open VLD is er binnen de Vlaamse Regering de koelste minnaar van. CD&V is voor en N-VA al helemaal.

Wat heeft Ringland daar mee te maken?

Alles en niets. Ringland stelde recent in De Roma haar uitgewerkte plannen voor de overkapping van de Antwerpse Ring voor. Die plannen worden gemakshalve gereduceerd tot de overkapping zelf, maar van wezenlijk belang is ook de manier waarop dat gebeurt. Ringland wil een groen dak over de Ring, maar heeft ook een uitgewerkt plan over wat er vervolgens ‘onder de grond’ gebeurt. Concreet gaat het om de manier van scheiding van doorgaand en lokaal verkeer onder- en bovengronds. Dat kan zonder dat er complexe afrittencomplexen moeten worden voorzien.


En dan komt onvermijdelijk de Oosterweelverbinding in beeld. Die is zo groot en complex dat ze ‘onoverkapbaar’ is. Daarom komt Ringland met het alternatief Oosterweel-Noord waarbij de Schelde een heel stuk noordelijker ondertunneld wordt. Dat zorgt niet enkel voor een betere aansluiting op Linkeroever, het vermijdt ook het probleem van de ‘onoverkapbare’ Oosterweelverbinding zoals ze nu is voorzien.

 

Ringland en de Oosterweelverbinding zijn onverzoenbaar?

Inderdaad en die vaststelling maakt dat het BAM-tracé opnieuw op zoveel protest stuit. Het BAM-tracé is al langer “beslist beleid” maar nu steeds duidelijker wordt dat de Oosterweelverbinding de facto ook het einde van de Ringland-droom zou betekenen, ontstaat er een nieuwe dynamiek. Het enthousiasme voor Ringland is in Antwerpen overweldigend en als de BAM daar een domper op zet, zijn petities en rapnummers ongetwijfeld nog maar het begin. De aankondiging dat over goed een jaar de eerste spade in de grond gaat, werkt daarbij als een rode lap op een stier.

Nu steeds duidelijker wordt dat de Oosterweelverbinding de facto ook het einde van de Ringland-droom zou betekenen, ontstaat er een nieuwe dynamiek

Maar er is toch een overkappingsintendant aangesteld door de Vlaamse Regering? Hij wil maximaal overkappen. Ook de Oosterweelverbinding. Staat zijn taak dan niet haaks op de taak van de BAM?

Op papier niet. In de praktijk wel. De overkappingsintendant heeft als opdracht om na te gaan of de Antwerpse Ring kan overkapt worden om zo de leefbaarheid in de stad te verbeteren. Die taak staat officieel los van de mobiliteit. Die opdracht ligt namelijk bij de BAM. Dat zorgt voor een patstelling waarbij “leefbaarheid” en “mobiliteit” door de Vlaamse Regering feitelijk ontkoppeld worden en aan twee entiteiten werden toevertrouwd. De vraag is natuurlijk of je mobiliteit en leefbaarheid kan ontkoppelen. In de plannen van Ringland met een sluiting via Oosterweel-Noord gaan mobiliteit en leefbaarheid hand in hand. De maximale overkapping die de intendant voorstelt en de Oosterweelverbiding botsen wel met elkaar, ook al sluit de intendant niet uit dat Oosterweel toch overkapt zou kunnen worden..

Wie trekt straks aan het langste eind?

De Oosterweelverbinding is “beslist beleid”. De overkappingsintendant heeft het over de “ambitie” voor een “maximale overkapping”. Dat maakt de hiërarchie helemaal duidelijk: eerst Oosterweel en dan zien wat er al dan niet overkapt kan worden.

Waar staat de stad Antwerpen in dit verhaal?

Het Antwerps stadsbestuur vormt politiek een afspiegeling van de Vlaamse Regering. De Oosterweelverbinding is zowel voor de Vlaamse Regering als voor het college van Bart De Wever iets waar niet op wordt teruggekomen. Bovendien heeft Koen Kennis (N-VA) in dit dossier twee petjes op. Hij is schepen voor Mobiliteit in Antwerpen maar ook bestuurslid bij BAM. Als bestuurder van BAM vraagt hij vergunningen aan waar hij vervolgens als schepen adviezen moet over geven. Officieel is de stad niet tegen een overkapping van de ring, maar ze hanteert dezelfde strategie als de Vlaamse Regering: Oosterweel eerst en dan zien we wel. Over Ringland zelf lieten verschillende bestuurders zich overigens al neerbuigend uit.

Wie wint de onvermijdelijke communicatieslag?

BAM heeft recent het bureau van reclamegoeroe Jan Callebaut aangetrokken om de Oosterweelverbinding ‘te verkopen’ aan de Antwerpenaren

BAM heeft recent het bureau van reclamegoeroe Jan Callebaut aangetrokken om de Oosterweelverbinding ‘te verkopen’ aan de Antwerpenaren. Dat laatste is in het verleden nooit echt gelukt en het lijkt er niet op dat het deze keer anders zal zijn, integendeel. Met haar nieuwe plannen leunt Ringland inhoudelijk immers (nog) nauwer aan bij de burgerbewegingen stRaten-generaal en Ademloos, die zich sinds jaar en dag tegen het BAM-tracé keren. De verschillende bewegingen mogen dan op het eerste zicht een andere communicatiestrategie volgen, de inhoud van hun plannen ligt dichter bij elkaar dan ooit. Wie erin slaagt om zonder noemenswaardige middelen, enkel met de kracht van een idee zo’n overweldigend draagvlak bij de bevolking te creëren, heeft een geweldige troef in handen. Enkel ruwe machtspolitiek kan daaraan voorbij.

Durft N-VA dat aan?

Het staat in de sterren geschreven dat Ringland en de Oosterweelverbinding een belangrijke rol zullen spelen bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2018. N-VA houdt alle sleutels in handen, zowel lokaal in Antwerpen als binnen de Vlaamse Regering. De partij beseft terdege dat de slag om ‘t Schoon Verdiep moeilijk te winnen valt wanneer ze haar kiezers aan de vooravond van de stembusslag de Oosterweelverbinding door de strot ramt en de droom van Ringland aan diggelen slaat. Bovendien zijn er ook nog Open VLD en CD&V die, meer nog dan N-VA, de bui voelen hangen. Hoe dan ook wordt het een bijzondere testcase: hoe ver reikt de macht van georganiseerde burgers?

Tom Cochez

Apache - 12-05-2016

https://www.apache.be/2016/05/12/lange-wapper-revisited-bam-opnieuw-zwaa...