Gezonde lucht voor iedereen

kade rechteroever

Na een lange weg is de Europese richtlijn voor de luchtkwaliteit, de zogenaamde NEC- richtlijn, een feit. Dit instrument regelt de nationale emissieplafonds voor bepaalde luchtverontreinigende en vluchtige organische stoffen. Het Europees Milieu Agentschap berekende dat in België bijna 12.000 mensen vroegtijdig overlijden als gevolg van de slechte luchtkwaliteit. Het wetenschappelijk bewijs van de negatieve gezondheidsimpact van luchtkwaliteit op (ongeboren) kinderen blijft zich maar opstapelen. Het platform Childproof van de Gezinsbond heeft er voor geijverd dat de nationale programma's specifieke beleidsmaatregelen moeten bevatten voor de bescherming van kwetsbare groepen. Een nieuwe paragraaf in de preambule kan de nodige impuls geven aan de verantwoordelijke overheden om daadwerkelijk actie te ondernemen. Childproof roept de Vlaamse overheid dan ook met klem op hier werk van te maken.

Het Europese luchtkwaliteitspakket

In 2013 publiceerde de toenmalige Europese Commissie het Europese luchtkwaliteitspakket. Reden: luchtvervuiling vraagt een grotere menselijke tol dan verkeersongevallen en is hiermee de belangrijkste milieuoorzaak van vroegtijdige sterfte in de EU. Doelstelling: het aantal voortijdige sterfgevallen ten gevolge van deze 'onzichtbare moordenaar' halveren . Kwetsbare groepen zoals kinderen, astmapatiënten en ouderen worden het zwaarst getroffen.
De voordelen van de uitvoering van het pakket werden geschat op 40 miljard. Twaalf keer meer dan de kosten om de luchtvervuiling te bestrijden, die naar schatting zullen oplopen tot 3,4 miljard euro per jaar in 2030.

De Europese ministers namen in de zomer van 2016 een heel wat minder ambitieus standpunt in. De reductieverbintenissen voor 2025 zijn niet bindend voor de lidstaten. Bovendien krijgen ze de kans, als ze dit efficiënter achten, een niet-lineair reductietraject te volgen. Zo krijgen ze nog meer mogelijkheden om verschillende vrijstellingen in te bouwen. De Raad stelt ook voor om als jaargemiddelde uit te gaan van het gemiddelde van het voorgaande en het volgende jaar. Dat zou nuttig zijn wanneer een lidstaat er niet in slaagt zijn verbintenis voor een bepaald jaar na te komen, vanwege bijzonder lage of hoge temperaturen of economische schommelingen. Ook zou, in een aantal gevallen, de niet-naleving met betrekking tot een bepaalde verontreinigende stof tijdelijk gecompenseerd kunnen worden met een gelijkwaardige reductie van een andere stof.

Hoe zit het nu met de bescherming van kwetsbare groepen?

Het Europees Parlement was voorstander om lidstaten te verplichten in de nationale actieplannen 'voorrang te geven specifieke beleidsmaatregelen die gericht zijn op het verminderen van risico's voor de gezondheid van kwetsbare bevolkingsgroepen'. Naar het schijnt, wilden de lidstaten dit niet en is het compromis gesloten om, wat betreft dit voorstel, een paragraaf in de preambule toe te voegen: "Bij het opstellen van de nationale programma's ter beheersing van de luchtverontreiniging dienen de lidstaten rekening te houden met beste praktijken voor de aanpak van onder meer de meest schadelijke verontreinigende stoffen binnen het toepassingsgebied van deze richtlijn met betrekking tot gevoelige bevolkingsgroepen."

Impuls voor de verantwoordelijke overheden

Hoewel een preambule formeel juridisch niet bindend is, geeft het wel de (onderliggende) doelen van de wetgeving aan. In die zin kan de nieuwe paragraaf wel een impuls geven aan de verantwoordelijke overheden die de volksgezondheid, en met name die van de meest kwetsbare groepen, en de bescherming van het milieu voorop zetten.

Het platform Childproof van de Gezinsbond denkt dan met name aan haar standpunt over afstandszones tussen drukke verkeerswegen en plaatsen waar gevoelige groepen verblijven, zoals scholen en kinderdagverblijven.

De lidstaten hebben nu tot 1 juli 2018 de tijd om deze richtlijn om te zetten in nationale wetgeving.

Gezinsbond 23-01-2017
https://www.gezinsbond.be/Gezinspolitiek/Kindnorm/Paginas/Gezonde-lucht-voor-iedereen.aspx

Tags: