“Verhoog snelheid niet globaal, zorg voor meer dynamiek”

kade rechteroever

Maarten Matienko:

"80 of 90 kilometer per uur is vanuit het standpunt van capaciteitsbenutting de ideale snelheid: je doorvoersnelheid is nog voldoende hoog en de tussenafstand is beperkt. Je kunt dan meer voertuigen per uur versassen dan bij 120 per uur. Dit betekent dat een snelheidsverlaging bij hoge verkeersdruk de files kan uitstellen in tijd en ze kan verzachten."

Tegen de zomer moet het BIVV (Belgisch Instituut voor de Verkeersveiligheid) van minister van Mobiliteit Galant (MR) uitzoeken of een aanpassing van de snelheid op de snelwegen goed zou zijn voor de doorstroming en het milieu.

Federaal minister Galant heeft het BIVV de opdracht gegeven om de maximaal toegelaten snelheden op onze autosnelwegen te onderzoeken. Sommigen hopen dat daarmee de weg open ligt naar een algemene snelheidsverhoging tot 130 kilometer per uur. Zo’n vaart zal het in België niet lopen. Een tegenargument is dat we ongeveer de onveiligste autosnelwegen van Europa hebben. Bijna nergens in Europa vallen er zo veel verkeersdoden (zestig verkeersdoden per 1000 kilometer autosnelweg).

De gemiddelde snelheid op onze autosnelwegen ligt ook hoger dan die op bijvoorbeeld de Franse wegen, hoewel de limiet daar 10 kilometer per uur hoger ligt. Veel Belgen rijden al 130 kilometer per uur volgens hun snelheidsmeter omdat ze ervan uitgaan dat de flitsmarge dit toelaat.

Een globale verhoging van de snelheidslimiet naar 130 kilometer per uur heeft bovendien geen algemeen draagvlak. Uit de VAB-Mobiliteitsbarometer blijkt dat binnen de leeftijdsgroep tussen de 30 en 50 jaar de meeste voorstanders zijn terug te vinden. Eenmaal ouder dan 50 neemt de weerstand toe, senioren zijn globaal tegen.

VAB vindt dat een verkeersveiligheidsbeleid moet uitgaan van de meest kwetsbaren. Op de autosnelwegen zijn dat de senioren. VAB is dus geen vragende partij voor een globale snelheidsverhoging, wel voor een dynamischer snelheidsbeleid in functie van verkeersveiligheid, mobiliteit (doorstroming) en milieu (uitstoot en geluidsoverlast).

VAB is positief over de aanpak van minister Galant. Ze neemt de drie factoren verkeersveiligheid, mobiliteit en milieu mee op in de studie. Nadien bespreekt ze de resultaten van de studie met onder andere mobiliteitsclub VAB. Het is een open aanpak die we kunnen appreciëren. Het resultaat van de studie is voorspelbaar: een variabel snelheidsbeleid biedt aantrekkelijke voordelen.

Concreet zou dit kunnen betekenen dat we bij slechte weersomstandigheden (hevige regenval, sneeuw of mist) de snelheidslimiet naar beneden kunnen aanpassen.

Als we onze buurlanden als voorbeeld nemen, zou dit betekenen dat we dan maximaal 100 kilometer per uur gaan rijden. Rechtvaardiging is de slechte zichtbaarheid bij hevige neerslag. Onderzoek van VAB heeft uitgewezen dat onze autosnelwegen in vergelijking met Nederland en Luxemburg zeer slecht scoren qua opspattend water en onleesbare wegmarkeringen bij hevige regenval.

Technisch is daar een verklaring voor. In Nederland en Luxemburg wordt fluisterasfalt gebruikt dat dankzij zijn open structuur het water sneller afvoert. België kiest daar niet voor, omdat het duurder is en meer onderhoud vergt.

Algemeen aanvaard is dat de snelheidsverschillen en de weefbewegingen (inhalen, afslaan, invoegen) de veiligheid op onze autosnelwegen bepalen. Door bij hogere verkeersdruk de snelheid te verlagen, worden de verschillen met vrachtwagens en tragere chauffeurs kleiner en wordt de nood om in te halen ook kleiner.

Een homogener verkeer is veiliger en heeft ook een positief effect op de uitstoot. Wie trager rijdt en minder vaak moet vertragen en versnellen, verbruikt ook minder.

Hiermee komen we bij het tweede criterium, het milieu. Wat we te vaak over het hoofd zien, is dat geluidsoverlast toeneemt met snelheid. Om die reden hebben Nederland, Frankrijk en Duitsland er voor gekozen om op sommige ringwegen de snelheid drastisch terug te dringen tot 70 à 80 kilometer per uur. Je zou je de vraag kunnen stellen waarom we nog steeds 120 per uur kunnen rijden op de Brusselse ring en of 100 per uur op de Antwerpse ring de meest aangewezen snelheid is. Als we buitenlands onderzoek bekijken, dan verwachten we dat een verlaging van de snelheidslimiet op de Antwerpse ring een positief effect kan hebben op de geluidsoverlast, maar nefast is voor de verkeersdynamiek. Dit zou files kunnen versterken in plaats van ze te verkleinen.

Dit brengt ons tot het derde criterium, namelijk de doorstroming. Heeft de snelheidslimiet een effect op de files? Een volmondig ja. Tegen 120 kilometer per uur wordt de capaciteit van een autosnelweg niet optimaal benut. Deels omdat dan de rechterrijstrook niet volledig benut wordt, omdat de grote gaten tussen de vrachtwagens niet opgevuld worden door auto’s. Bij een lagere snelheid gebeurt dit wel en wordt de tussenafstand ook kleiner. 80 of 90 kilometer per uur is vanuit het standpunt van capaciteitsbenutting de ideale snelheid: je doorvoersnelheid is nog voldoende hoog en de tussenafstand is beperkt. Je kunt dan meer voertuigen per uur versassen dan bij 120 per uur. Dit betekent dat een snelheidsverlaging bij hoge verkeersdruk de files kan uitstellen in tijd en ze kan verzachten.

Je ziet, er zijn redenen genoeg om ons snelheidsbeleid te evalueren en daaruit zinvolle adviezen te puren in functie van een optimaal en veilig gebruik van ons autosnelwegennet. Wie kan daar tegen zijn? VAB is alvast pro.

Maarten Matienko Mobiliteitsorganisatie VAB 
Gazet van Antwerpen 14-01-2016 pag. 30

Tags: