Recente arrest Raad van State bevestigt dat bouwvergunning Beverse gevangenis moet worden aangevochten

Persbericht stRaten-generaal
6 oktober 2012
 
Recente arrest Raad van State – zie bijlage – bevestigt dat Antwerpse actiegroepen bouwvergunning voor Beverse gevangenis moeten aanvechten, en niet milieuvergunning
* De Antwerpse actiegroepen weten dit al ruim een jaar, en vroegen daarom reeds op 29 september 2011 (!) de schorsing en nietigverklaring van die bouwvergunning bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen – het is nog steeds wachten op een arrest van die Raad, van de Europese Commissie en van het Hof van Beroep in Gent
* Oproep staatssecretaris Verherstraeten om de juridische klachten in te trekken misplaatst, gelet op de bestuurlijke handelswijze (poging tot voldongen feit creëren pal op het Meccanotracé, in afwachting van juridische uitspraak) en het mogelijkerwijs grote belang voor de hele agglomeratie Antwerpen van het Meccanotracé, dat momenteel onderzocht wordt in een milieueffectenrapport
 
Op 8 februari 2012 oordeelde de Raad van State dat niet het ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) voor de Beverse gevangenis moest worden aangevochten door stRaten-generaal e.a., wel de stedenbouwkundige vergunning. Begin deze week, op 2 oktober ll., bevestigde de Raad van State dit oordeel. In een nieuw arrest luidt de conclusie:
 
Het door de verzoekende partijen aangevoerde nadeel heeft in essentie betrekking op de precieze plaats waar een bouwwerk wordt opgericht, zodat zij veeleer de stedenbouwkundige vergunning voor ogen hebben, omdat zij vrezen dat het "Meccano-tracé" een minder gunstige beoordeling zou krijgen door de aanwezigheid van de gevangenis.
(…)
Het aangevoerde nadeel volgt derhalve niet rechtstreeks uit de bestreden milieuvergunning.
 
Deze stelling wordt ook bevestigd door de tegenpartijen zelf, nl. de advocaten van de Regie der Gebouwen, vallende onder de bevoegdheid van staatssecretaris Servais Verherstraeten. Citaat uit hetzelfde arrest:
 
De tweede tussenkomende partij is van oordeel dat het aangevoerde nadeel niet het gevolg is van de thans bestreden milieuvergunning, maar wel van de eerder verleende stedenbouwkundige vergunning en dat zulks reeds werd verwoord in het arrest van de Raad van State nr. 217.777 van 8 februari 2012
 
In onze rechtsgang focussen wij inderdaad op de verleende bouwvergunning voor de gevangenis. Dit op drie niveaus:
- Europa, waar wij het gebrek aan een MER-screening voor de gevangenis hebben aangekaart (30 mei 2012); zonder dergelijke screening mag geen bouwvergunning worden verleend;
- Raad voor Vergunningsbetwistingen, waar wij een verzoek tot schorsing en nietigverklaring van de bouwvergunning hebben ingediend, op verschillende gronden (29 september 2011 – d.i. ruim een jaar geleden!);
- Hof van Beroep in Gent (dagvaarding 26 september 2011; verzoekschrift 11 april 2012)
 
De milieuvergunning is in deze kwestie slechts van tweede orde, wat bevestigd wordt in het recente arrest van de Raad van State. We waren ons daarvan bewust en hebben desondanks toch juridische stappen gezet in dit verband o.a. omdat men de actiegroepen niet zou kunnen verwijten dat ze een bouwvergunning aanvechten zonder de milieuvergunning voor ingebruikname van het gebouwde project in vraag te stellen.
Bij uitblijven van juridische stappen i.v.m. de verleende milieuvergunning zouden de tegenpartijen immers voor andere rechtbanken kunnen aanvoeren dat wij in gebreke bleven: waarom zijn ze tegen de bouwvergunning, wanneer ze wel de milieuvergunning gedogen?
Om dergelijke pleidooien te vermijden hebben de Antwerpse actiegroepen volledigheidshalve daarom ook zowel de milieuvergunning als het ruimtelijk uitvoeringsplan juridisch te berde gebracht bij de Raad van State.
 
Het recente arrest van de Raad van State verandert dus niets aan de situatie, heeft geen impact op de doorslaggevende procedures bij Europa, de Raad voor Vergunningsbetwistingen of het Hof van Beroep in Gent, en betekent geenszins dat de bouwers van de gevangenis ‘gelijk hebben’. De uitspraak van de Raad van State houdt overigens helemaal niet in dat de milieuvergunning wettig is of dat de zaak ongegrond zou zijn. Ze herhaalt enkel dat het de bouwvergunning is die moet beoordeeld worden.
 
Wij wachten bijgevolg het oordeel van de drie andere instanties af.
Aan Europa heeft het kabinet-Muyters inmiddels half september laten weten dat inderdaad geen MER-screening werd gemaakt voor de gevangenis. Benieuwd wat Europa van deze inbreuk op de Europese richtlijn vindt. Bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen kwam de zaak vorige woensdag voor bij de vierde kamer. Een uitspraak zou nu snel volgen, heeft men ons gezegd. De pleidooien voor het Hof van Beroep vonden plaats op 7 september ll. Een uitspraak zou volgen ‘binnen de maand’.
 
De Antwerpen actiegroepen wachten inmiddels al ruim een jaar op een uitspraak. Ze konden enkel vaststellen dat de bouwwerken voor de gevangenis werden opgestart op 1 juni 2012, terwijl nog tal van juridische instanties een uitspraak moeten doen.
We hebben sindsdien – o.a. op basis van getuigenis van omwonenden – moeten constateren dat de snelheid van de bouwwerken omgekeerd evenredig is aan de snelheid van de juridische behandeling van onze verzoekschriften. In juni, juli en augustus is onophoudelijk – ook tijdens het weekend en ’s avonds – doorgewerkt aan de gevangenis, o.i. om voldongen feiten te creëren. Nooit eerder in Vlaanderen werd op amper drie maanden tijd een dergelijk groot complex opgetrokken. Pas sinds september stellen omwonenden een normaal bouwregime van 5 op 7 dagen vast.
Tegelijk moeten we vaststellen dat ons verzoekschrift tot schorsing en nietigverklaring van de bouwvergunning al meer dan een jaar in behandeling is bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen. Een Raad die ooit werd in het leven geroepen door de Vlaamse regering om … de Raad van State te ontlasten.
Op die manier worden burgers – en mogelijkerwijs zelfs een hele stad, op het vlak van mobiliteit – natuurlijk voorspelbaar de dupe. Want het voldongen feit gepleegd door overheden voltrekt zich onder hun ogen, terwijl ze geduldig wachten op de behandeling van hun klacht en daaropvolgend een arrest.
Door de behandeling van een tijdig ingediende klacht van burgers op de lange baan te schuiven, dreigen rechtbanken objectieve bondgenoten te worden van overheden die bewust bouwovertredingen riskeren.
Toch iets om over na te denken, in afwachting van de finale arresten.
 
Manu Claeys en Peter Verhaeghe,
voor stRaten-generaal
 
 

Tags: